Wymagania edukacyjne – HISTORIA kl. 7

Obrazek wyróżniający - wymagania edukacyjne

Wymagania na poszczególne oceny z historii w klasie 7 szkoły podstawowej

w roku szkolnym 2018/2019

 

Temat lekcji Zagadnienia, materiał nauczania Wymagania na poszczególne oceny
dopuszczająca dostateczna dobra bardzo dobra celująca
ROZDZIAŁ I: EUROPA PO KONGRESIE WIEDEŃSKIM
1. Kongres wiedeński 1.    Początek kongresu

2.    „Sto dni” Napoleona

3.    Postanowienia kongresu

4.    Zmiany granic
w Europie

5.    Święte Przymierze

Uczeń:

– wyjaśnia znaczenie terminów: restauracja, legitymizm, równowaga europejska

– zna daty obrad kongresu wiedeńskiego (1814–1815)

– wskazuje na mapie państwa decydujące na kongresie wiedeńskim

– podaje przyczyny zwołania kongresu wiedeńskiego

Uczeń:

– wyjaśnia znaczenie terminów:abdykacja, Święte Przymierze

– zna daty: bitwy pod Waterloo
(18 VI 1815), podpisania aktu Świętego Przymierza
(IX 1815)

– prezentuje główne założenia ładu wiedeńskiego

– przedstawia decyzje kongresu dotyczące ziem polskich

Uczeń:

– zna datę„stu dni”Napoleona
(III–VI 1815)

– identyfikuje postacie: Aleksandra I, Charles’a Talleyranda,Klemensa von Metternicha

– omawia przebieg „stu dni” Napoleona

– przedstawia okoliczności powstania Świętego Przymierza

Uczeń:

– identyfikuje postacie:Roberta Stewarta Castlereagha, Franciszka I, Fryderyka Wilhelma III

– wskazuje na mapie zmiany terytorialne
w Europie
po kongresie wiedeńskim orazpaństwa Świętego Przymierza

– przedstawia cele
i działalność Świętego Przymierza

Uczeń:

– ocenia postawę Napoleona
iFrancuzów
w okresie jego powrotu do kraju

– ocenia zasady,
w oparciu o które stworzono ład wiedeński

– ocenia działalność Świętego Przymierza

Tajemnice sprzed wieków – Jak obradował kongres
w Wiedniu?
1.    Dlaczego Wiedeń?

2.    Przebieg obrad

3.    Główni bohaterowie wiedeńscy

Uczeń:

– wyjaśnia, dlaczego Wiedeń stał się miejscem obrad kongresu

Uczeń:

– opisuje przebieg obrad kongresu wiedeńskiego

– charakteryzuje głównych uczestników kongresu

 

Uczeń:

– przedstawia znaczenie regulaminu dyplomatycznego

– wyjaśnia rolę kongresu wiedeńskiego w procesie likwidacji niewolnictwa

Uczeń:

– ocenia rolę kongresu wiedeńskiego

w dziejach Europy

2. Rewolucja przemysłowa 1.    Narodziny przemysłu

2.    Rewolucja przemysłowa na świecie

3.    Maszyna parowa i jej zastosowanie

4.    Narodziny elektrotechniki

5.    Skutki rewolucji przemysłowej

 

Uczeń:

– wyjaśnia znaczenie terminów: industrializacja, rewolucja przemysłowa, maszyna parowa

– zna datę udoskonalenia maszyny parowej (1763)

– identyfikuje postać Jamesa Watta

– wymienia przyczyny rewolucji przemysłowej

 

Uczeń:

– wyjaśnia znaczenie terminów: manufaktura, fabryka, urbanizacja, kapitał, kapitaliści, robotnicy, proletariat

– identyfikuje postacie: Samuela Morse’a, George’a Stephensona

– wymienia gałęzie przemysłu, które rozwinęły się dzięki zastosowaniu maszyny parowej

– omawia wpływ zastosowania maszyny parowej na rozwój komunikacji

Uczeń:

– zna daty:skonstruowania silnika elektrycznego (1831), skonstruowania telegrafu (1837)

– identyfikuje postać Michaela Faradaya

– wskazuje na mapiepaństwa, na których terenie rozwinęły się w XIX w. najważniejszezagłębia przemysłowe Europy

– wyjaśnia okoliczności narodzin przemysłu w XIX w.

–przedstawia konsekwencje zastosowania maszyny parowej dla rozwoju przemysłu

Uczeń:

– wyjaśnia znaczenie terminów: cywilizacja przemysłowa,metropolia

– zna datę pierwszego telegraficznego połączenia kablowego między Ameryką i Europą (1866)

– przedstawia gospodarcze
i społeczne skutki industrializacji

– wyjaśnia znaczenie wynalezienia elektryczności dla rozwoju przemysłu
i komunikacji

Uczeń:

– identyfikuje postacie: Thomasa Newcomena, Charlesa Wheatsone’a, Thomasa Davenporta

– wyjaśnia okoliczności narodzin przemysłu w XIX w.

– opisuje sposób działania maszyny parowej

– ocenia gospodarcze
i społeczne skutki rozwoju przemysłu
w XIX w.

3. Nowe idee polityczne

 

1.    Liberalizm

2.    Konserwatyzm

3.    Idee narodowe

4.    Początki ruchu robotniczego

5.    Czartyzm

6.    Socjalizm
i komunizm

 

Uczeń:

– wyjaśnia znaczenie terminów: ideologia, proletariat, ruch robotniczy, strajk, związek zawodowy

– identyfikuje postać Adama Smitha

Uczeń:

– wyjaśnia znaczenie terminów:liberalizm, konserwatyzm, socjalizm

– identyfikuje postacie: Edmunda Burke’a, Karola Marksa

– przedstawia okoliczności narodzin liberalizmu, konserwatyzmu
i ruchu robotniczego

Uczeń:

– wyjaśnia znaczenie terminów: wolna konkurencja, komunizm, idee narodowe

– identyfikuje postacie: Giuseppe Mazziniego, Henriego de Saint–
–Simona, Roberta Owena, Fryderyka Engelsa
– charakteryzuje założenia liberalizmu, konserwatyzmu, socjalizmu
i komunizmu

Uczeń:

– zna datę wydania Manifestu komunistycznego (1848)

– przedstawia okoliczności narodzin liberalizmu, konserwatyzmu
i ruchu robotniczego

– wyjaśnia różnice między socjalistami
i komunistami
– wyjaśnia rolę związków zawodowych
w rozwoju ruchu robotniczego

Uczeń:

– wyjaśnia znaczenie terminów: czartyzm, falanster

– zna daty: ruchu czartystów (1836–1848)

– opisuje narodziny ruchu czartystów, ich postulaty oraz skutki działalności

– ocenia wpływ nowych ideologii
na życie społeczne
i polityczne
w pierwszej połowie XIX w.

4. Przeciwko Świętemu Przymierzu 1.    Walka z ładem wiedeńskim

2.    Niepodległość Grecji

3.    Początek Wiosny Ludów

4.    Wystąpienia
w Niemczech
i Austrii

5.    Parlament frankfurcki

6.    Powstanie węgierskie

7.    Wiosna Ludów we Włoszech

8.    Wojna krymska

Uczeń:

– wyjaśnia znaczenie terminu Wiosna Ludów

– zna datę Wiosny Ludów (1848–1849)

– wskazuje na mapie państwa, w których wybuchła Wiosna Ludów;

–wymienia przyczyny Wiosny Ludów

Uczeń:

– wyjaśnia znaczenie terminów: rewolucja lipcowa, rewolucja lutowa, parlament frankfurcki

– zna daty: rewolucji lipcowej we Francji (1830), wybuchu Wiosny Ludów
we Francji (II 1848)

– identyfikuje postacie: Mikołaja I,Ludwika Napoleona Bonapartego, Franciszka Józefa I

– wskazuje na mapie państwa, które uzyskałyniepodległość
w pierwszej połowie XIX w.

– przedstawiaprzyczyny i przejawy walki z ładem wiedeńskim

– przedstawia skutki Wiosny Ludów we Francji, Prusach, Austrii, na Węgrzech i w państwach włoskich

Uczeń:

– zna daty: uzyskania niepodległości przez Grecję (1829), powstania w Belgii (1830), zwołania parlamentu frankfurckiego
(V 1848),wybrania Ludwika Napoleona Bonapartegoprezydentem Francji (XII 1848), stłumienia powstania węgierskiego (1849), wojny krymskiej (1853–1856)

– identyfikuje postacie: Klemensa von Metternicha,Aleksandra II

– wskazuje na mapiepaństwa, w których w latach 1815–1847wybuchły rewolucje i powstania narodoweoraz państwa zaangażowane
w wojnę krymską

– omawia przyczyny, przebieg i skutki rewolucji lipcowej we Francji

– wymienia przyczynyi skutki wojny krymskiej

Uczeń:

– wyjaśnia znaczenie terminów:dekabryści, bankiety

– zna daty: wybuchu antytureckiego powstania w Grecji (1821–1822), powstania dekabrystów (XII 1825),uznania niepodległości Belgii (1831), wybuchu Wiosny Ludów
w Prusach, Austrii
na Węgrzech i we Włoszech (III 1848), powstania robotniczego w Paryżu (VI 1848)

– identyfikuje postacie: Karola X, Ludwika Filipa, Lajosa Kossutha, Józefa Bema Karola Alberta

– przedstawia cele, przebieg i skutki powstania dekabrystów

– opisuje przebieg Wiosny Ludów we Francji, Prusach, Austrii, na Węgrzech i w państwach włoskich

Uczeń:

– przedstawia przebieg i skutki walki Greków
o niepodległość

– ocenia znaczenie Wiosny Ludów dla państw i narodóweuropejskich

– omawia rolę parlamentu frankfurckiego
w procesie jednoczenia Niemiec

POWTÓRZENIE WIADOMOŚCI I SPRAWDZIAN Z ROZDZIAŁU I
ROZDZIAŁ II: ZIEMIE POLSKIE POKONGRESIE WIEDEŃSKIM
1. Po upadku Księstwa Warszawskiego 1.    Podział ziem polskich

2.    Rzeczpospolita Krakowska

3.    Wielkie Księstwo Poznańskie

4.    Sytuacja gospodarcza
w zaborze pruskim – podstawy nowoczesności

5.    Sytuacja gospodarcza
w zaborze austriackim

6.    Kultura
i oświata

Uczeń:

– wyjaśnia znaczenie terminu uwłaszczenie

– zna datę powstania Królestwa Polskiego, Wielkiego Księstwa Poznańskiego
i Wolnego Miasta Krakowa (1815)

– wskazuje na mapie podział ziem polskich po kongresie wiedeńskim

 

Uczeń:

– wyjaśnia znaczenie terminu ziemie zabrane

– zna daty: reformy uwłaszczeniowej
w Wielkim Księstwie Poznańskim (1823), zniesienia pańszczyznyw zaborze austriackim (1848)

– charakteryzuje ustrój Wielkiego Księstwa Poznańskiego

– opisuje ustrój Rzeczypospolitej Krakowskiej

– charakteryzuje rozwój gospodarczy zaboru pruskiego

– opisuje sytuację gospodarczą w zaborze austriackim

Uczeń:

– wyjaśnia znaczenie terminu protektorat

– zna daty: nadania wolności osobistej chłopom w zaborze pruskim (1807), powołania sejmu prowincjonalnego w Wielkim Księstwie Poznańskim (1824)

– identyfikuje postacie: Antoniego Radziwiłła, Edwarda Raczyńskiego, Tytusa Działyńskiego, Józefa Maksymiliana Ossolińskiego

– omawia proces uwłaszczania chłopów w zaborze pruskim

 

Uczeń:

– zna datę otwarcia

Zakładu Narodowego im. Ossolińskich we Lwowie (1817)
– wyjaśnia, jaką rolę pełniła Rzeczpospolita Krakowska w utrzymaniu polskości

– porównuje sytuację gospodarczą ziem polskich pod zaborami

– przedstawia warunki rozwoju polskiej kultury
i oświaty w zaborze pruskim i Galicji

 

Uczeń

– zna datę wprowadzenia obowiązku szkolnego w zaborze pruskim (1825)

– ocenia skutki reformy uwłaszczeniowej
w zaborze pruskim

– ocenia politykę władz zaborczych wobec Polaków
w zaborze pruskim
i austriackim

 

2. W Królestwie Polskim 1.    Konstytucja Królestwa Polskiego

2.    Namiestnik
i wielki książę

3.    Gospodarka Królestwa Polskiego

4.    Kultura
i edukacja
pod zaborem rosyjskim

5.    Opozycja legalna
w Królestwie Polskim

6.    Tajne spiski
i organizacje

Uczeń:

– zna datę nadania konstytucji Królestwu Polskiemu (1815)

– identyfikuje postacie: Adama Mickiewicza, Piotra Wysockiego

– wskazuje na mapie zasięg Królestwa Polskiego

– wymienia organy władzy określone
w konstytucji Królestwa Polskiego

 

Uczeń:

– wyjaśnia znaczenie terminów: kaliszanie, konspiracja

– zna daty: objęcia władzy przez Mikołaja I (1825), zawiązania Sprzysiężenia Podchorążych (1828)
– identyfikuje postacie: Aleksandra I, wielkiego księcia Konstantego,Mikołaja I, Franciszka Ksawerego Druckiego–Lubeckiego,StanisławaStaszica, Waleriana Łukasińskiego

– charakteryzuje ustrój Królestwa Polskiego

– opisuje rozwój przemysłu w Królestwie Polskim

– omawia rozwój kultury i edukacji
w Królestwie Polskim

– wymienia przykładyorganizacji spiskowych i ich cele

Uczeń:

– zna daty: otwarcia uniwersytetu
w Warszawie (1816), działalności Towarzystwa Filomatów
(1817–1823), wprowadzenia cenzury w Królestwie Polskim (1819), założenia Banku Polskiego (1828)

– identyfikuje postacie: Józefa Zajączka, Juliana Ursyna Niemcewicza, Adama Jerzego Czartoryskiego, Wincentego

i Bonawentury Niemojowskich

– wskazuje na mapie najważniejsze

okręgi przemysłowe

w Królestwie Polskim

– przedstawia reformy gospodarcze Franciszka Ksawerego Druckiego–Lubeckiego

– przedstawia sytuację na wsi w Królestwie Polskim

Uczeń:

– zna daty: powstania Towarzystwa Kredytowego Ziemskiego (1825), wystąpienia kaliszan (1820)

– identyfikuje postacie: Stanisława Kostki Potockiego,

Tadeusza Czackiego,

Tomasza Zana

– wskazuje na mapie Kanał Augustowski

– wyjaśnia, jaką rolę w życiu Królestwa Polskiego pełnił wielki książę Konstanty

–charakteryzujedziałalność kulturalno–oświatową Polaków na ziemiach zabranych

– przedstawia okoliczności powstania opozycji legalnej i cele jej działalności

– opisuje okoliczności powstania organizacji spiskowych

Uczeń:

– wymienia wady
i zalety ustroju Królestwa Polskiego

– ocenia rozwój gospodarczy Królestwa Polskiego

– omawia różnice pomiędzy opozycją legalną i nielegalną w Królestwie Polskim

– ocenia stosunek władz carskich do opozycji legalnej

i nielegalnej

3. Powstanie listopadowe 1.    Wybuch powstania

2.    Od negocjacji do detronizacji

3.    Wojna polsko––rosyjska

4.    Wodzowie powstania listopadowego

5.    Walki poza Królestwem

 

Uczeń:

– wyjaśnia znaczenie terminu noc listopadowa

– zna daty: wybuchu powstania listopadowego (29/30 XI 1830), bitwy pod Olszynką Grochowską (II 1831), wojny polsko–
–rosyjskiej (II–X 1831)

– identyfikuje postacie: Piotra Wysockiego, Józefa Chłopickiego

– wymienia przyczyny powstania listopadowego

Uczeń:

– wyjaśnia znaczenie terminów: dyktator, detronizacja

– zna daty: detronizacji Mikołaja I i zerwania unii z Rosją (25 I 1831),bitwy pod Ostrołęką (V 1831),bitwy o Warszawę (6–7 IX 1831)
– identyfikuje postacie: wielkiego księcia Konstantego, Adama Jerzego Czartoryskiego

– wskazuje na mapie miejscanajważniejszych bitew powstania listopadowego

– wyjaśnia, jakie znaczenie dla powstania listopadowego miała detronizacja cara Mikołaja I

– omawia przyczyny klęski powstania listopadowego

Uczeń:

– zna daty: przejęcia dyktatury przez Józefa Chłopickiego (XII 1830),

– identyfikuje postacie: Ignacego Prądzyńskiego, Emilii Plater, Józefa Bema, Iwana Dybicza, Iwana Paskiewicza

– wskazuje na mapie tereny poza Królestwem Polskim,na których toczyły się walki podczas powstaniaw latach 1830–1831

– opisuje przebieg nocy listopadowej

– charakteryzuje poczynania władz powstańczych do wybuchy wojny polsko–rosyjskiej

– opisuje przebieg wojny polsko–
–rosyjskiej

Uczeń:

– zna daty: bitwy pod Stoczkiem (II 1831), bitew pod Wawrem
i Dębem Wielkim
(III 1831), bitew pod Iganiami i Boremlem (IV 1831)

– identyfikuje postacie: Józefa Sowińskiego,

Jana Skrzyneckiego, Jana Krukowieckiego,Józefa Dwernickiego

– przedstawia przebieg walk powstańczych poza Królestwem Polskim

Uczeń:

– identyfikuje postacie: Michała

Radziwiłła, Macieja Rybińskiego, Antoniego Giełguda

– ocenia postawy wodzów powstania listopadowego

– ocenia, czy powstanie listopadowe miało szanse powodzenia

 

Tajemnice sprzed wieków – Czy powstanie listopadowe mogło zakończyć się sukcesem? 1.    Dlaczego Polacy byli bez szans?

2.    Wydarzenia w Belwederze

3.    Co zmieniłaby śmierć wielkiego księcia Konstantego?

4.    Jaką liczbę żołnierzy mogli wystawić Rosjanie?

5.    Jakie błędy popełnili dowódcy?

Uczeń:

– przedstawia oceny historyków dotyczące szans powstania listopadowego

 

Uczeń:

– opisuje zamach na wielkiego księcia Konstantego

– porównuje siły militarne Rosji i powstańców

– wskazuje błędy dowódców powstania

Uczeń:

– podejmuje próbę odpowiedzi na pytanie, czy powstanie listopadowe mogło zakończyć się sukcesem

Uczeń:

– ocenia skutki zamachu na wielkiego księcia Konstantego

4. Wielka Emigracja 1.    Ucieczka przed represjami

2.    Stronnictwa polityczne
na emigracji

Uczeń:

– wyjaśnia znaczenie terminów: emigracja,Wielka Emigracja

– identyfikuje postacie: Fryderyka Chopina, Adama Mickiewicza, Juliusza

Słowackiego

– wymienia przyczyny Wielkiej Emigracji

– wskazuje na mapiegłówne kraje, do których emigrowali Polacy po upadku

powstania listopadowego

Uczeń:

– wyjaśnia znaczenie terminów: zsyłka, emisariusz
– identyfikuje postacie: Zygmunta Krasińskiego, Joachima Lelewela,

Adama Jerzego Czartoryskiego

– wymienia główne obozy polityczne powstałe na emigracji

– wymienia formydziałalności Polaków na emigracji

Uczeń:

– wyjaśnia znaczenie terminów: katorga, amnestia

– zna daty: powstania Towarzystwa Demokratycznego Polskiego (1832)
i Hôtel Lambert (1833)

– przedstawia stosunek władz
i społeczeństw Europy do polskich emigrantów

– charakteryzuje program Towarzystwa Demokratycznego Polskiego

– przedstawia poglądy środowisk konserwatywnych
z Hôtel Lambert

Uczeń:

– zna daty: powstania Komitetu Narodowego Polskiego (1831),

Gromad Ludu Polskiego (1835)

– identyfikuje postacie:Ludwika Mierosławskiego,

Wiktora Heltmana

– wskazuje na mapie trasy, które przemierzali polscy emigranci

– przedstawia program Komitetu Narodowego Polskiego

– omawia poglądyGromad Ludu Polskiego

Uczeń:

– opisuje działalność kulturalną Polaków na emigracji

– ocenia działalność Polaków na emigracji

 

 

5. Ziemie polskie

po powstaniu listopadowym

1.    Represje
po upadku powstania listopadowego2.    Królestwo Polskie
w cieniu Cytadeli

3.    Represje
w zaborze pruskim

4.    Działalność spiskowa

5.    Powstanie krakowskie

6.    Rabacja galicyjska

Uczeń:

– wyjaśnia znaczenie terminu rusyfikacja

– zna datę wybuchu powstania krakowskiego
(21/21 II 1846)

– wymienia represje wobec uczestników powstania listopadowego

– wskazuje przykłady polityki rusyfikacji w Królestwie Polskim po upadku powstania listopadowego

– wskazuje na mapietereny objęte powstaniem

krakowskim

Uczeń:

– wyjaśnia znaczenie terminów: rabacja, kontrybucja

– zna daty: wybuchu rabacji galicyjskiej
(II 1846)
– identyfikuje postacie: Iwana Paskiewicza, Edwarda Dembowskiego, Jakuba Szeli

– charakteryzuje politykę władz rosyjskich wobec Królestwa Polskiego

– omawia przebieg
i skutki powstania krakowskiego

– przedstawia przyczyny, przebieg
i skutki rabacji galicyjskiej

Uczeń:

– wyjaśnia znaczenie terminów: noc paskiewiczowska, Statut organiczny,

– zna daty: wprowadzenia Statutu organicznego (1832), ogłoszenia stanu wojennego w Królestwie Polskim (1833), likwidacji Rzeczpospolitej Krakowskiej(XI 1846)
– identyfikuje postacie: Szymona Konarskiego, Piotra Ściegiennego

– wskazuje na mapietereny objęte rabacją galicyjską

– wyjaśnia, w jakich okolicznościach wybuchło powstanie krakowskie

Uczeń:

– zna daty: powstania Stowarzyszenia Ludu Polskiego (1835), wprowadzenia rosyjskiego kodeksu karnego w Królestwie Polskim (1847)
– identyfikuje postacie: Edwarda Flottwella, Karola Libelta, Henryka Kamieńskiego

– omawia represje popowstaniowe
w zaborze pruskim

– charakteryzuje działalność spiskową na ziemiach polskich

w latach 30. i 40. XIX w.

– przedstawia przyczyny niepowodzenia powstania krakowskiego

Uczeń:

– ocenia politykę władz zaborczych wobec Polaków
po upadku powstania listopadowego

– ocenia postawę chłopów galicyjskich wobec szlachty
i powstania krakowskiego

6. Wiosna Ludów
na ziemiach polskich
1.    Nastroje w Wielkopolsce na początku 1848 roku

2.         Powstanie
w Wielkopolsce

3.    W obronie polskości
na Warmii, Mazurach
i Śląsku

4.    Sytuacja
w Galicji

5.    Ukraiński ruch narodowy

6.    Za waszą
i naszą wolność

Uczeń:

– identyfikuje postacie: Józefa Bema, Adama Mickiewicza

– wyjaśnia przyczyny wybuchu Wiosny Ludów na ziemiach polskich pod zaborami

– wskazuje na mapiezabory, w których doszło do wystąpień w 1848 r.

Uczeń:

– zna daty: powstania wielkopolskiego
(IV–V 1848), uwłaszczenia chłopów w Galicji (1848)
– identyfikuje postać Ludwika Mierosławskiego

– opisuje przebieg Wiosny Ludów w Wielkim Księstwie Poznańskim

– omawia przebieg Wiosny Ludów
w Galicji

Uczeń:

– zna daty: porozumienia w Jarosławcu(IV 1848),bitwy pod Miłosławiem (IV 1848),
– identyfikuje postacie: Franza von Stadiona, Wojciecha Chrzanowskiego, Józefa Wysockiego,Henryka Dembińskiego

– charakteryzuje wkład Polaków
w wydarzenia Wiosny Ludów
w Europie

Uczeń:

– wyjaśnia znaczenie terminu serwituty

– zna datę powstaniaKomitetu Narodowego w Poznaniu (III 1848)

– identyfikuje postacie: Józefa Lompy, Emanuela Smołki,Gustawa Gizewiusza, Krzysztofa Mrongowiusza

– przedstawia działalność polskich społeczników na Warmii, Mazurach
i Śląsku

Uczeń:

– wyjaśnia, jakie znaczenie dla polskiego ruchu niepodległościowego w Galicji miał wzrost świadomości

narodowościowej wśród Rusinów

– ocenia skutki Wiosny Ludów
na ziemiach polskich

– ocenia decyzję władz austriackich
o uwłaszczeniu

 

7. Kultura polska doby romantyzmu 1.    Kultura polska

2.    po utracie niepodległości

3.    Narodziny romantyzmu

4.    Polski mesjanizm

5.    Początki badań historii Polski

Uczeń:

– wyjaśnia znaczenie terminu romantyzm

– identyfikuje postacie: Adama Mickiewicza, Juliusza Słowackiego, Fryderyka Chopina

– wymienia poglądy romantyków

 

Uczeń:

– wyjaśnia znaczenie terminu racjonalizm

– identyfikuje postać Joachima Lelewela

– wyjaśnia, na czym polegał konflikt romantyków
z klasykami

– przedstawia najwybitniejszych polskich twórców epoki romantyzmu

Uczeń:

– wyjaśnia znaczenie terminów: mesjanizm,salon artystyczny

– charakteryzuje warunki, w jakich ukształtował się polski romantyzm

– wyjaśnia, czym był polski mesjanizm

Uczeń:

– zna datę opublikowania ballady Romantyczność Adama Mickiewicza
– identyfikuje postać Andrzeja Towiańskiego, Artura Grottgera

– przedstawia sytuację kultury polskiej po utracie niepodległości

Uczeń:

– ocenia wpływ romantyzmu na niepodległościowe postawy Polaków

POWTÓRZENIE WIADOMOŚCI I SPRAWDZIAN Z ROZDZIAŁU II
ROZDZIAŁ III: EUROPA I ŚWIAT PO WIOŚNIE LUDÓW
1. Stany Zjednoczone w XIX wieku 1.    Rozwój Stanów Zjednoczonych

2.    Podział
na Północ
i Południe

3.    Przyczyny wojny secesyjnej

4.    Wojna secesyjna

5.    Stany Zjednoczone po wojnie secesyjnej

Uczeń:

– wyjaśnia znaczenie terminów: wojna secesyjna, Północ, Południe

– zna datęwojny secesyjnej (1861–1865)
– identyfikuje postać Abrahama Lincolna

– wymienia przyczynyi skutki wojny secesyjnej

Uczeń:

– wyjaśnia znaczenie terminów: secesja, Konfederacja, Unia, wojna totalna

– zna datę wydania dekretu o zniesieniu niewolnictwa (1863)
– identyfikuje postacie: Roberta Lee, Ulyssesa Granta

– charakteryzuje sytuację gospodarczą,społeczną i polityczną Północy i Południa

– omawia społeczne, polityczne i gospodarcze skutki wojny secesyjnej

Uczeń:

– wyjaśnia znaczenie terminów: taktyka spalonej ziemi,abolicjonizm, demokraci, republikanie

– zna daty: wyboru Abrahama Lincolna na prezydenta USA (1860), secesji Karoliny Południowej (1860), powstania Skonfederowanych Stanów Ameryki (1861)

–omawia przyczyny podziału Stanów Zjednoczonych
na Północ i Południe

– opisuje przebieg wojny secesyjnej

– wyjaśnia, jakie konsekwencje dla dalszego przebiegu

wojny miał dekret
o zniesieniu niewolnictwa

Uczeń:

– zna daty: wprowadzenia zakazu przywozu niewolników do Stanów Zjednoczonych (1808), bitwy pod Gettysburgiem
(VII 1863), kapitulacji wojsk Konfederacji (VI 1865), ataku na Fort Sumter (IV 1861)

– wskazuje na mapie etapy rozwoju terytorialnego StanówZjednoczonych w XIX w.

– przedstawia przyczyny i skutki rozwoju terytorialnegoStanów Zjednoczonych w XIX w.

– porównuje sytuacjęgospodarczą, społeczną i polityczną Północy
i Południa

Uczeń:

– ocenia znaczenie zniesienia niewolnictwa w Stanach Zjednoczonych

– ocenia skutki wojny secesyjnej

2. ZjednoczenieWłoch i Niemiec 1.    Dwie koncepcje zjednoczenia Włoch

2.    Piemont

3.    Zjednoczenie Włoch

4.    Powstanie Królestwa Włoskiego

5.    Polityka Prus

6.    Wojny Prus
z Danią i Austrią

7.    Wojna
z Francją

8.    Komuna Paryska

9.    Polacy
w Komunie Paryskiej

Uczeń:

– zna daty: powstaniaKrólestwa Włoch (1861), ogłoszenia powstania II Rzeszy Niemieckiej (18 I 1871)
– identyfikuje postacie: Giuseppe Garibaldiego, Ottona von Bismarcka

– wymienia etapy jednoczenia Włoch
i Niemiec

– przedstawia skutki zjednoczenia Włoch
i Niemiec dla Europy

Uczeń:

– wyjaśnia znaczenie terminów: wyprawa „tysiąca czerwonych koszul”, risorgimento

– zna daty: wojny Prus z Austrią (1866), wojny francusko–pruskiej (1870–1871)

– identyfikuje postacie: CamillaCavoura, Wilhelma I, Napoleona III

– wyjaśnia, jaką rolę w jednoczeniu Włoch odegrał Giuseppe Garibaldi

– omawia etapy jednoczenia Niemiec

– przedstawia przyczyny, przebieg
i skutki wojny francusko–pruskiej

– wyjaśnia, jaką rolę w jednoczeniu Niemiec odegrał Otto von Bismarck

 

Uczeń:

– wyjaśnia znaczenie terminu komunardzi

– zna daty: bitew pod Magentą
i Solferino (1859), wojny Prus i Austrii
z Danią (1864),pokoju we Frankfurcie nad Menem (1871), bitwy pod Sadową (1866), powstania Związku Północno–niemieckiego (1867), bitwy pod Sedanem (1870), Komuny Paryskiej(III–V 1871)

– wskazuje na mapie etapy jednoczenia Włoch i Niemiec

–omawia koncepcje zjednoczenia Włoch

– opisuje przebieg procesu jednoczenia Włoch

–wyjaśnia, dlaczego Piemont stał się ośrodkiem jednoczeniaWłoch

–przedstawiakoncepcje zjednoczeniaNiemiec

–omawiaskutki wojen Prus z Danią
i Austrią dla procesu jednoczenia Niemiec

–przedstawia przyczyny, przebieg
i skutki Komuny Paryskiej

Uczeń:

– zna daty: powstania Niemieckiego Związku Celnego (1834),zawarcia sojuszu Piemontu
z Francją (1858),wojny Piemontu
z Austrią (1859),wybuchu powstania w Królestwie Obojga Sycylii (1860), objęcia tronu w Prusach przez Wilhelma I (1861), powstania Czerwonego Krzyża (1863),zajęcia Wenecji przez Królestwo Włoch (1866), powstania Austro–Węgier (1867), zajęcia Państwa Kościelnego przez Królestwo Włoskie (1870)

– identyfikuje postacie:Wiktora Emanuela II, Jarosława Dąbrowskiego, Walerego Wróblewskiego

– wskazuje okolicznościpowstania CzerwonegoKrzyża

– wyjaśnia okoliczności powstania Austro–
–Węgier

– przedstawia rolę Polaków w Komunie Paryskiej

Uczeń:

– ocenia rolę Ottona von Bismarcka w procesie jednoczeniaNiemiec

– ocenia metody stosowane przez Ottona Bismarcka,CamillaCavoura

i Giuseppe Garibaldiego w procesie jednoczenia swoich państw

– dostrzega najważniejsze podobieństwa
i różnice w procesie zjednoczenia Włoch
i Niemiec

 

 

3. Kolonializm w XIX wieku 1.    Przyczyny ekspansji kolonialnej

2.    Kolonizacja Afryki

3.    Polityka kolonialna
w Azji

4.    Skutki polityki kolonialnej

5.    Brytyjskie imperium kolonialne

6.    Konflikty kolonialne

 

Uczeń:

– wyjaśnia znaczenie terminu kolonializm

– identyfikuje postać królowej Wiktorii

– wymienia przyczyny i skutki ekspansji kolonialnej

 

Uczeń:

– wyjaśnia znaczenie terminów: faktoria handlowa, Kompania Wschodnioindyjska

– zna datę otwarcia Japonii na świat (1854)
– identyfikuje postać Cecila Johna Rhodesa

– wskazuje na mapie posiadłości kolonialne Wielkiej Brytanii

– wymienia państwa, które uczestniczyły
w kolonizacji Afryki
i Azji

– przedstawia skutki ekspansji kolonialnej dla państw europejskichi mieszkańców terenów podbitych

Uczeń:

– wyjaśnia znaczenie terminów: powstanie sipajów, powstanie Mahdiego, wojny opiumowe, wojny burskie,powstanie bokserów

– wskazuje na mapie tereny świata, które

podlegały kolonizacji

pod koniec XIX w.

–przedstawia proces kolonizacji Afryki
i Azji

– wymienia przyczyny konfliktów kolonialnych

– wskazuje przykłady konfliktów kolonialnych

Uczeń:

– zna daty: wybuchu pierwszej wojny opiumowej (1839),wybuchu powstania Mahdiego (1881)
– porównuje proces kolonizacji Afryki
i Azji

– przedstawia stosunek państw azjatyckich do ekspansji europejskiej

– charakteryzuje kolonialne imperium Wielkiej Brytanii

Uczeń:

– ocenia politykę mocarstw kolonialnych wobec podbitych ludów i państw

4. Rozwój nowych ruchów

politycznych

1.    W stronę demokracji

2.    Socjaliści
i anarchiści

3.    Nowe ideologie

4.    Emancypacja kobiet

5.    Prawa wyborcze
dla kobiet

 

Uczeń:

– wyjaśnia znaczenie terminów: system republikański, partia polityczna, monarchia parlamentarna, demokratyzacja

– wyjaśnia, na czym polegał proces demokratyzacji

– wymienia nowe ruchy polityczne
w Europie drugiej połowie XIX w.

Uczeń:

– wyjaśnia znaczenie terminów: socjaliści, socjaldemokracja, komuniści, chrześcijańska demokracja (chadecja), nacjonalizm, emancypantki, sufrażystki

– identyfikuje postacie: Karola Marksa, Leona XIII

– przedstawia założenia programowe socjalistów

– charakteryzuje założenia programowe chrześcijańskiej demokracji

– wyjaśnia, na czym polegał nowoczesny nacjonalizm

– wymienia postulaty emancypantek
i sufrażystek

Uczeń:

– wyjaśnia znaczenie terminów: rewolucja proletariacka, społeczeństwo industrialne, Międzynarodówka, anarchizm, terror indywidualny, szowinizm, syjonizm

– zna daty: powstania I Międzynarodówki (1864), ogłoszenia encykliki Rerum novarum (1891)

– przedstawia cele
i metody działania anarchistów

– omawia różnice międzyzwolennikami socjaldemokracji
a komunistami

– wyjaśnia, jakie okoliczności wpłynęły na narodziny ruchu emancypacji kobiet

Uczeń:

– wyjaśnia znaczenie terminów: solidaryzm społeczny, reformiści/rewizjoniści

– zna datę ustanowienia 1 maja Świętem Pracy (1889)

– przedstawia wpływ ideologii nacjonalizmu na kształtowanie się rożnych postaw wobec narodu i mniejszości narodowych

– przedstawia okoliczności kształtowania się syjonizmu i jego założenia

 

 

Uczeń:

– porównuje systemyustrojowe w XIX–
–wiecznej Europie

– ocenia następstwa procesu demokratyzacji życia politycznego

– ocenia metodystosowane przez anarchistów

– ocenia poglądy emancypantek
i sufrażystek oraz metody i skutki
ich działalności

5. Postęp techniczny

i zmiany cywilizacyjne

1.    Rozwój nauk przyrodniczych

2.    Rozwój medycyny
i higieny

3.    Rozwój komunikacji
i transportu

4.    Nowe środki transportu

5.    Życie codzienne

Uczeń:

– wyjaśnia znaczenie terminu teoria ewolucji

– identyfikuje postacie: Karola Darwina,Marii Skłodowskiej–Curie

– wymienia odkrycia naukowe, które wpłynęły na rozwój nauk przyrodniczych i medycznych

– wskazuje wynalazki, które miały wpływ na życie codzienne

Uczeń:

– wyjaśnia znaczenie terminu pasteryzacja

– zna daty: ogłoszenia teorii ewolucji przez Karola Darwina (1859), przyznania Nagród Nobla dla Marii Skłodowskiej–Curie (1903 i 1911), pierwszego lotu samolotem (1903), wynalezienia telefonu (1876)
– identyfikuje postacie: Ludwika Pasteura, Orville’a
i Wilbura Wright, Thomasa Alvę Edisona,Alexandra GrahamaBella

– przedstawia założenia teorii ewolucji

– omawia kierunki rozwoju medycyny
i higieny

– charakteryzuje rozwój komunikacji
i transportu

Uczeń:

– wyjaśnia znaczenie terminu promienio­twórczość

– zna daty: odkrycia promieni X (1895), budowy Kanału Sueskiego (1859–1869), budowy Kanału Panamskiego (1904–1914), pierwszego lotu sterowcem (1900), opatentowania fonografu (1878), wynalezienia gramofonu (1887)
– identyfikuje postacie:Dmitrija Mendelejewa, Pierre’a Curie, Wilhelma Roentgena,

Guglielma Marconiego

–wyjaśnia, jakie znaczenie miała budowa wielkich kanałów morskich

– wyjaśnia, w jaki sposób wynalazki zmieniły życie codzienne w XIX w.

Uczeń:

– zna daty: wynalezieniaszczepionki przeciwko wściekliźnie (1885), odkrycia bakterii gruźlicy i cholery (1903)
– identyfikuje postacie: Roberta Kocha, Karla Benza,Johna Dunlopa, Gottlieba Daimlera, Rudolfa Diesela,Ferdynanda Zeppelina, Josepha Swana

– wyjaśnia, jakie czynniki miały wpływ na spadek liczby zachorowań i śmiertelności w XIX w.

Uczeń:

–ocenia znaczenierozpowszechnienia nowych środków transportu

– ocenia znaczenie budowy Kanału Sueskiego i Kanału Panamskiego dla rozwoju komunikacji

6. Kultura przełomu

XIX i XX wieku

1.    Literatura
i prasa2.    Sztuka
i architektura

3.    Kultura masowa

4.    Upowszechnienie sportu

 

Uczeń:

– wyjaśnia znaczenie terminów: kultura masowa, pozytywizm, impresjonizm

– przedstawia cechy charakterystyczne kultury masowej

Uczeń:

– wyjaśnia znaczenie terminów: realizm, naturalizm, secesja

– identyfikuje postacie: Auguste’a Comte’a, Charlesa Dickensa, Juliusza Verne’a,Lwa Tołstoja,Auguste’a Renoira, Auguste’a i Louisa Lumière

– charakteryzuje nowe kierunki w sztuce i architekturze

– wyjaśnia, czym charakteryzowało się malarstwo impresjonistów

– wymienia idee, które miały rozwijać wśród młodych pokoleń igrzyska olimpijskie

Uczeń:

– wyjaśnia znaczenie terminu historyzm

– zna daty: początkówkina (1895), pierwszychnowożytnych igrzysk olimpijskich (1896)
– identyfikuje postacie: Émile’aZoli, Fiodora Dostojewskiego, Josepha Conrada,

Edgara Degasa, Pierre’a de Coubertina

– wyjaśnia, jakie cele społeczne przyświecały literaturze i sztuce przełomu wieków

– przedstawia okoliczności upowszechnienia sportu w drugiej połowie XIX w.

Uczeń:

– zna datę
pierwszejwystawy impresjonistów (1874)

– wyjaśnia znaczenie terminu symbolizm, ekspresjonizm, futuryzm

– wyjaśnia, w jaki sposób podglądy pozytywistów wpłynęły na literaturę i sztukę przełomu XIX i XX w.

Uczeń:

– ocenia znaczenie kina dla rozwoju kultury masowej

– ocenia zjawisko upowszechnienia sportu w drugiej połowie XIX w.

Tajemnice sprzed wieków – Kim byli impresjoniści? 1.      Salon Odrzuconych

2.      Impresjoniści na dworcu kolejowym

3.      Impresja – wschód słońca

Uczeń:

– wymienia cechy malarstwa impresjonistycznego

Uczeń:

– wyjaśnia, w jakich okolicznościach powstało określenie impresjoniści

– określa tematykę dzieł impresjonistów

Uczeń:

– przedstawia okoliczności, w jakich powstał Salon Odrzuconych

Uczeń:

– wyjaśnia, jaką rolępełnił Salon w życiu kulturalnym Francji w XIX w.

 

POWTÓRZENIE WIADOMOŚCI I SPRAWDZIAN Z ROZDZIAŁU III
ROZDZIAŁ IV: ZIEMIE POLSKIEPO WIOŚNIE LUDÓW
1. Ziemie polskie przed powstaniem styczniowym 1.      Praca organiczna

2.      Zabór austriacki
po Wiośnie Ludów

3.      Odwilż posewasto­polska

4.      „Czerwoni”
i „biali”

5.      Przyczyny powstania styczniowego

6.      „Rewolucja moralna”
w Królestwie Polskim

Uczeń:

– wyjaśnia znaczenie terminów: praca organiczna

– zna datę manifestacji patriotycznych w Królestwie Polskim (1861)

– identyfikuje postacie: Karola Marcinkowskiego,Hipolita Cegielskiego

– wymienia założenia pracy organicznej

– określa przyczyny powstania styczniowego

Uczeń:

– wyjaśnia znaczenie terminów: „czerwoni”, „biali”, autonomia,modernizacja

– zna datę mianowania Aleksandra Wielopolskiego dyrektorem Komisji Wyznań i Oświecenia Publicznego (1861)

– identyfikuje postacie: Dezyderego Chłapowskiego, Aleksandra II, Jarosława Dąbrowskiego, Aleksandra Wielopolskiego

– wymienia przykłady realizacji programu pracy organicznej

– wyjaśnia, na czym polegała autonomia galicyjska

– przedstawia programy polityczne „białych” i „czerwonych”

Uczeń:

– wyjaśnia znaczenie terminów: Bazar, odwilż (wiosna) posewastopolska

– zna datę wprowadzenia stanu wojennego w Królestwie Polskim (1861)

– identyfikuje postać Andrzeja Zamoyskiego

– przedstawia proces polonizacji urzędów w Galicji

– charakteryzuje odwilż posewasto­polską w Królestwie Polskim

– wyjaśnia, jaki cel stawiali sobie organizatorzy manifestacji patriotycznych

– wskazuje różnicę
w stosunku do powstania zbrojnego między „czerwonymi” i „białymi”

Uczeń:

– wyjaśnia znaczenie terminu „rewolucja moralna”

– zna daty: powstania Bazaru (1841), założenia Towarzystwa Rolniczego (1858)

– identyfikuje postacie: Leopolda Kronenberga, Agenora Gołuchowskiego

– wyjaśnia, jaką rolę pełniły manifestacje patriotyczne w przededniu wybuchu powstania

– porównuje programy polityczne „czerwonych”
i „białych”

Uczeń:

– ocenia postawy społeczeństwa polskiego wobec polityki zaborców

– ocenia politykę Aleksandra Wielopolskiego

2. Powstanie styczniowe 1.      Wybuch powstania

2.      Przebieg powstania

3.      Powstańcy styczniowi

4.      Upadek powstania

Uczeń:

– wyjaśnia znaczenie terminów: branka, wojna partyzancka

– zna daty: wybuchu powstania (22 I 1863),ukazu o uwłaszczeniu w Królestwie Polskim (III 1864)

– identyfikuje postać Romualda Traugutta

– wymienia przyczyny i okoliczności wybuchu powstania styczniowego

– omawia rolę Romualda Traugutta w powstaniu styczniowym

– wskazuje przyczyny upadku powstania styczniowego

Uczeń:

– wyjaśnia znaczenie terminów: kosynierzy, Tymczasowy Rząd Narodowy

– zna daty: ogłoszenia manifestu Tymczasowego Rządu Narodowego (22 I 1863), stracenia Romualda Traugutta (VIII 1864)

– przedstawia reformy Aleksandra Wielopolskiego

– charakteryzuje przebieg walk powstańczych

– omawia okolicznościi skutki wprowadzenia dekretu o uwłaszczeniu w Królestwie Polskim

Uczeń:

–wyjaśnia znaczenie terminu Komitet Centralny Narodowy

– zna datę aresztowania Romualda Traugutta (IV 1864)

– identyfikuje postacie:Ludwika Mierosławskiego,Mariana Langiewicza Teodora Berga

– wskazuje na mapie zasięg działań powstańczych, tereny objęte działaniami dużych grup powstańczych

– omawia cele programowe Tymczasowego Rządu Narodowego

– charakteryzuje politykę władz powstańczych

– wyjaśnia, jaką rolę w upadku powstania odegrała kwestia chłopska

Uczeń:

– wyjaśnia znaczenie terminu: żuawi śmierci, państwo podziemne

– zna daty: mianowania Aleksandra Wielopolskiego naczelnikiem Rządu Cywilnego (1862), objęcia dyktatury przez Mariana Langiewicza (III 1863)

– identyfikuje postacie Zygmunta Sierakowskiego, Józefa Hauke–Bosaka, Stanisława Brzóski

– przedstawia sposób organizacji konspiracyjnego państwa polskiego
w czasie powstania styczniowego

Uczeń:

– ocenia stosunek Aleksandra Wielopolskiego
do konspiracji niepodległościowej

– ocenia postawy dyktatorów powstania styczniowego

 

3. Represje
po powstaniu styczniowym
1.      Represje
po upadku powstania styczniowego2.      Rusyfikacja

3.      Walka
z polskim Kościołem

4.      Polacy
na zesłaniu

5.      Powstanie zabajkalskie

6.      Postawy wobec rusyfikacji

Uczeń:

– wyjaśnia znaczenie terminów: rusyfikacja, pozytywiści

– wymienia bezpośrednie represje wobec uczestników powstania styczniowego

– przedstawia postawy Polaków
w Królestwie Polskim wobec rusyfikacji

 

Uczeń:

– wyjaśnia znaczenie terminów: lojalizm, Kraj Przywiślański, „noc apuchtinowska”

– identyfikuje postać Aleksandra Apuchtina

– przedstawia politykę władz carskich wobec Królestwa Polskiego

– charakteryzujeproces rusyfikacji
w Królestwie Polskim

Uczeń:

– wyjaśnia znaczenie terminów: kibitka, tajne komplety, trójlojalizm

– zna datę powstania Szkoły Głównej Warszawskiej (1862)

– identyfikuje postać Michaiła Murawjowa

– omawia walkę władz carskich z polskim Kościołem

– charakteryzuje proces rusyfikacji na ziemiach zabranych

Uczeń:

– wyjaśnia znaczenie terminów:Uniwersytet Latający,Towarzystwo Oświaty Narodowej, generał–gubernator

– zna datę powstania zabajkalskiego (1866)

– omawia rolę
i postawy Polaków na zesłaniu

 

Uczeń:

– ocenia politykę caratu wobec ludności polskiej
na ziemiach zabranych

– ocenia postawy Polaków w Królestwie Polskim wobec rusyfikacji

 

4. W zaborze pruskim i austriackim 1.      Germanizacja i kulturkampf

2.      Antypolska polityka władz

3.      Walka Polaków z germanizacją

4.      Autonomia galicyjska

5.      Stańczycy

 

Uczeń:

– wyjaśnia znaczenie terminu germanizacja

– zna datę protestu dzieci we Wrześni (1901)

– identyfikuje postacie: Ottona von Bismarcka, Michała Drzymały

– charakteryzuje politykę germanizacji

– przedstawia postawy Polaków wobec germanizacji

 

Uczeń:

– wyjaśnia znaczenie terminów: autonomiakulturkampf,strajk szkolny, rugi pruskie,

– zna daty: rozpoczęcia rugów pruskich (1885), strajku szkolnego w Wielkopolsce (1906)

–identyfikuje postać Marii Konopnickiej

–wyjaśnia, na czym polegała polityka kulturkampfu

– opisuje przejawy polityki germanizacyjnej
w gospodarce
i oświacie

– wymienia instytucje autonomiczne w Galicji

Uczeń:

– wyjaśnia znaczenie terminów: Komisja Kolonizacyjna, Hakata

– zna daty: wprowadzenia języka niemieckiego jako jedynego języka państwowego w Wielkopolsce (1876),powstaniaKomisji Kolonizacyjnej (1886),

– identyfikuje postacie: Mieczysława Ledóchowskiego, Józefa Szujskiego

– przedstawia postawę polskiego Kościoła wobec kulturkampfu

– omawia działalność instytucji prowadzących politykę germanizacji

Uczeń:

– wyjaśnia znaczenie terminu stańczycy

– zna daty: ogłoszeniatzw. noweli osadniczej(1904), wprowadzeniatzw. ustawy kagańcowej (1908)

– identyfikuje postacie: Agenora Gołuchowskiego,Kazimierza Badeniego,Piotra Wawrzyniaka

– przedstawia okoliczności nadania Galicji autonomii przez władze austriackie

– wyjaśnia, jaką rolę w życiu Galicji odgrywali stańczycy

Uczeń:

– ocenia postawy Polaków wobec polityki germanizacyjnej władz pruskich

– ocenia znaczenie autonomii galicyjskiejdla rozwoju polskiego życia narodowego

– ocenia poglądy stańczyków na problem polskich powstań narodowych

5. Rozwój gospodarczy ziem polskich 1.      Przemiany gospodarcze ziem zaboru rosyjskiego

2.      Pod panowaniem pruskim

3.      Gospodarka Galicji

4.      Łódź wielko–przemysłowa

5.      Przemiany społeczne
na ziemiach polskich

6.      Asymilacja Żydów

7.      Przemiany cywilizacyjnena ziemiach polskich

Uczeń:

– wyjaśnia znaczenie terminu emigracja zarobkowa

– zna datę uwłaszczeniachłopów w zaborze rosyjskim (1864)

– identyfikuje postać Hipolita Cegielskiego

– wyjaśnia przyczyny i wskazuje kierunki emigracji zarobkowej Polaków pod koniec XIX w.

– wskazuje na mapie okręgi przemysłowe w Królestwie Polskim i na ziemiach zabranych

Uczeń:

– wyjaśnia znaczenie terminów: burżuazja, inteligencja, ziemieństwo

– zna datę zniesienia granicy celnej z Rosją (1851)

– identyfikuje postać Ignacego Łukasiewicza

– wymienia grupy społeczne, które wykształciły się
w społeczeństwie polskim w XIX w.

– opisuje okręgi przemysłowe w Królestwie Polskim
i na ziemiach zabranych

– omawia rozwój przedsiębiorczości Polaków w zaborze pruskim i wymienia jej przykłady

– charakteryzuje rozwój gospodarczy Galicji

– omawia przykłady przemian cywilizacyjnych
na ziemiach polskich w XIX w.

Uczeń:

– wyjaśnia znaczenie terminów: asymilacja,spółdzielnie oszczędnościowo–pożyczkowe

– zna datę zakończenia budowy kolei warszawsko–wiedeńskiej (1848)

– identyfikuje postać Franciszka Stefczyka

– przedstawia uwarunkowania rozwoju przemysłu
w Królestwie Polskim

– przedstawia rozwój przemysłu i rolnictwa w zaborze pruskim

– omawia rozwój Łodzi jako miasta przemysłowego

– omawia rozwój spółdzielczości
w Galicji

– charakteryzuje przemiany społeczne na ziemiach polskich

– wyjaśnia, na czym polegał proces asymilacji Żydów ijakie były jego skutki

Uczeń:

– wyjaśnia znaczenie terminów: haskala serwituty, famuły

– zna datę pierwszego lotu samolotem na ziemiach polskich (1910)

– porównuje rozwój gospodarczy ziem polskich trzech zaborów

Uczeń:

– ocenia postawy Polaków wobec różnych problemów związanych
z rozwojem gospodarczym
ziem polskich
pod zaborami

6. Nowe ruchy polityczne na ziemiach polskich 1.      Ruch socjalistyczny na ziemiach polskich

2.      Ruch narodowy

3.      Rozwój ruchu ludowego

 

Uczeń:

– zna daty: powstania Polskiej Partii Socjalistycznej (1892), Stronnictwa Narodowo–Demokratycznego (1897), Polskiego Stronnictwa Ludowego (1903)

– identyfikuje postacie: Józefa Piłsudskiego, Romana Dmowskiego, Wincentego Witosa

– wskazuje partie należące do ruchu socjalistycznego, narodowego
i ludowego

– wymienia założenia programowePolskiej Partii Socjalistycznej, Stronnictwa Narodowo–
–Demokratycznego,Polskiego Stronnictwa Ludowego

Uczeń:

– wyjaśnia znaczenie terminu solidaryzm narodowy

– zna daty: powstaniaWielkiego Proletariatu (1882), Polskiej Partii Socjaldemokratycznej Galicji i Śląska (1897)

– identyfikuje postacie: Ludwika Waryńskiego, Stanisława Wojciechowskiego, Ignacego Daszyńskiego

– przedstawia cele ruchu robotniczego

–charakteryzuje program nurtu niepodległościowego w polskim ruchu socjalistycznym

– omawia założenia programowe ruchu narodowego

– charakteryzuje program ruchu ludowego

Uczeń:

– wyjaśnia znaczenie terminów: endencja, internacjonalizm

– identyfikuje postacie: Bolesława Limanowskiego, Róży Luksemburg, Juliana Marchlewskiego, Franciszka Stefczyka

– omawia okoliczności narodzin ruchu robotniczego na ziemiach polskich

– charakteryzuje program nurtu rewolucyjnego
w polskim ruchu socjalistycznym

– wyjaśnia, dlaczego polski ruch ludowy powstał i rozwinął się w Galicji

Uczeń:

– wyjaśnia znaczenie terminów: program brukselski, program paryski

– zna daty powstania Socjaldemokracji Królestwa Polskiego (1893), Socjaldemokracji Królestwa Polskiego i Litwy (1900), Ligi Narodowej (1893), Stronnictwa Ludowego (1895)

– identyfikuje postacie Stanisława Stojałowskiego, Marii i Bolesława Wysłouchów

– porównuje założeniaprogramowe PPS
i SDKPiL

Uczeń:

– wyjaśnia, jaki wpływ miała działalność partii politycznych na postawy Polaków pod zaborami

– ocenia skalę realizacji haseł polskich partii politycznych w XIX
i na początku XX w.

7. Organizacje niepodległo­ściowe
na początku XX wieku
1.      Rewolucja 1905 roku
na ziemiach polskich2.      Powstanie łódzkie

3.      Działalność polskich partii politycznych

4.      Skutki rewolucji

5.      Działania organizacji Bojowej PPS

6.      Orientacje polityczne Polaków
na początku XX wieku

7.      Organizacje niepodległo­ściowe

Uczeń:

– wyjaśnia znaczenie terminów: orientacja prorosyjska, orientacja proaustriacka,krwawa niedziela

– zna datę rewolucji 1905–1907

– identyfikuje postacie: Józefa Piłsudskiego, Romana Dmowskiego

– omawia skutki rewolucji 1905–1907 na ziemiach polskich

– charakteryzuje orientację proaustriacką
i prorosyjską

Uczeń:

– wyjaśnia znaczenie terminów: strajk powszechny, Organizacja Bojowa PPS, organizacja paramilitarna

– zna daty krwawej niedzieli (22 I 1905), powstania Związku Walki Czynnej (1908)

– identyfikuje postacie: Kazimierza Sosnkowskiego, Władysława Sikorskiego

– wymienia przyczyny rewolucji 1905–1907 w Rosji i Królestwie Polskim

– przedstawia przebieg rewolucji 1905–1907 w Królestwie Polskim

– przedstawia działania Organizacji Bojowej PPS

– wymienia polskie organizacje niepodległościowe działające pod zaborami

Uczeń:

– wyjaśnia znaczenie terminów: Duma Państwowa, Macierz Szkolna, strajk szkolny

– zna daty:powstaniałódzkiego (I–VI 1905), powstania Komisji Tymczasowej Skonfederowanych Stronnictw Niepodległościowych (1912)

– wskazuje na mapie ośrodki wystąpień robotniczych w czasie rewolucji 1905–1907

– omawia przebieg powstania łódzkiego

– opisuje działalność polskich partii politycznych w czasie rewolucji 1905–1907

– przedstawia okoliczności ukształtowania się orientacji politycznych Polaków na początki XX w.

Uczeń:

– zna daty: podziału na PPS–Frakcję Rewolucyjną i PPS–
–Lewicę (1906), utworzenia Polskiego Towarzystwa Gimnastycznego „Sokół” (1867)

– identyfikuje postać Józefa Mireckiego

– porównuje założenia programowe orientacji niepodległościowych do 1914 r.

Uczeń:

– ocenia stosunek polskich partii politycznych do rewolucji 1905–1907

– ocenia postawy Polaków w przededniu nadciągającego konfliktu międzynarodowego

Tajemnice sprzed wieków – Jak działała Organizacja Bojowa PPS? 1.      Pierwsze wystąpienie zbrojne

2.      Broń

3.      Rozwój Organizacji Bojowej PPS

4.      Jak uwolniono więźniów politycznych?

5.      Akcja czterech premierów

Uczeń:

– wyjaśnia znaczenie terminu Organizacja Bojowa PPS

– identyfikuje postać Józefa Piłsudskiego

– wyjaśnia cele,
dla których została powołana Organizacja Bojowa PPS

Uczeń:

– zna datę powstania Organizacji Bojowej PPS (1904)

– opisuje udział Organizacji Bojowej PPS w rewolucji 1905–1907 w Królestwie Polskim

Uczeń:

– wyjaśnia znaczenie terminów: „akcje dynamitowe”, „krwawa środa”

– identyfikuje postacie: Walerego Sławka, Tomasza Arciszewskiego

– przedstawia okoliczności pierwszegozbrojnego wystąpienia Organizacji Bojowej PPS

Uczeń:

– zna daty: „krwawej środy” (1906), napadu na pociąg pod Bezdanami (1908)

– identyfikuje postacie: Stefana Okrzei, Aleksandra

Prystora

– omawia na wybranych przykładachdziałalność Organizacji Bojowej PPS

Uczeń:

– omawia strukturę organizacyjną Organizacji Bojowej PPS

– ocenia skuteczność działań Organizacji Bojowej PPS

8. Kultura polska na przełomie
XIX i XX wieku
1.      Kultura narodowa Polaków

2.      Polski pozytywizm

3.      Rola historii

4.      Malarstwo historyczne

5.      Kultura Młodej Polski

6.      Początki kultury masowej

7.      Sztuka polska przełomu
XIX i XX w.

Uczeń:

– wyjaśnia znaczenie terminów: pozytywizm, praca organiczna, praca u podstaw,Młoda Polska

– identyfikuje postacie:Henryka Sienkiewicza, Elizy Orzeszkowej, Bolesława Prusa, Władysława Reymonta, Marię Konopnicką, Jana Matejkę

– wyjaśnia, na czym polegała literatura
i malarstwo tworzone ku pokrzepieniu serc

– podaje przykłady literatury i malarstwa tworzonego ku pokrzepieniu serc

 

Uczeń:

– wyjaśnia znaczenie terminów: modernizm,pozytywizmwarszawski

– identyfikuje postacie:Juliusza i Wojciecha Kossaków, Artura Grottgera, Józefa Ignacego Kraszewskiego,Stanisława Wyspiańskiego, Stefana Żeromskiego

– wyjaśnia, dlaczego Galicja stała się centrum polskiej nauki i kultury

– przedstawia hasła pozytywistów warszawskich

– omawia realizację haseł pracy u podstaw

– charakteryzuje kulturę Młodej Polski

– wymienia cechy kultury masowej
na ziemiach polskich przełomu XIX i XX w.

Uczeń:

– wyjaśnia znaczenie terminów: literatura postyczniowa,skauting

– zna daty: otwarcia Polskiej Akademii Umiejętności (1873), powołaniaTowarzystwo Oświaty Ludowej (1872), utworzenia Polskiej Macierzy Szkolnej (1906)

– identyfikuje postacie:Aleksandra Świętochowskiego,Stanisława Przybyszewskiego, Jana Kasprowicza

– wyjaśnia wpływ poglądów pozytywistycznych na rozwój literatury

– wyjaśnia, jaką rolę miałopopularyzowaniehistorii wśród Polaków pod zaborami

Uczeń:

– wyjaśnia znaczenie terminów: cyganeria, ogródki jordanowskie, neoromantyzm

– identyfikuje postacie:Wojciecha Gersona, Artura Górskiego, Kazimierza Prószyńskiego, Henryka Jordana, Andrzeja Małkowskiego

– wyjaśnia, jaki wpływ na przemiany światopoglądowe miała klęska powstania styczniowego

Uczeń:

– charakteryzuje sztukę polską przełomu XIX i XX w.

– ocenia skuteczność tworzenia literatury
i malarstwa ku pokrzepieniu serc

 

POWTÓRZENIE WIADOMOŚCI I SPRAWDZIAN Z ROZDZIAŁU IV
ROZDZIAŁ V: I WOJNA ŚWIATOWA
1. Świat
na drodzeku wojnie światowej
1.      Nowe mocarstwa

2.      Konflikty między europejskimi mocarstwami

3.      Konflikty kolonialne

4.      Wyścig zbrojeń

5.      Rywalizacja na morzach

6.      Wojna rosyjsko–
–japońska

7.      Konflikty
na Bałkanach

Uczeń:

– wyjaśnia znaczenie terminów: trójprzymierze/państwa centralne, trójporozumienie/ententa, aneksja

– zna daty: zawarcia trójprzymierza (1882), powstania trójporozumienia (1907)

– wskazuje na mapie państwa należące
do trójprzymierza
i trójporozumienia,

– wskazuje cele trójprzymierza
i trójporozumienia

– wyjaśnia, na czym polegał wyścig zbrojeń

Uczeń:

– wyjaśnia znaczenie terminów: pacyfizm, kocioł bałkański

– zna daty:wojny rosyjsko–japońskiej (1904–1905), I wojny bałkańskiej (1912),
II wojny bałkańskiej (1913)

– wskazuje na mapie państwa, które
w wyniku wojen

bałkańskich zdobyły największe tereny

– omawia przyczyny narastania konfliktów między europejskimi mocarstwami

– przedstawia przejawy rywalizacji mocarstw na morzach i oceanach

– wyjaśnia, jakdoszło do wybuchu wojny rosyjsko–
–japońskiej

Uczeń:

– zna daty: podpisania układu rosyjsko–francuskiego (1892), podpisania porozumienia francusko–brytyjskiego (1904), podpisania porozumienia rosyjsko–brytyjskiego (1907), bitwy pod Cuszimą (1905)

– wyjaśnia, jaki wpływ na ład światowy miało powstanie nowych mocarstw
w drugiej połowie XIX i na początku XX w.

– opisuje okolicznościpowstania trójprzymierza
i trójporozumienia

– omawia przebiegwojny rosyjsko–
–japońskiej i jej skutki

– przedstawia przyczyny i skutki
wojen bałkańskich

Uczeń:

– zna daty: wojny rosyjsko–tureckiej (1877–1878), kongresu berlińskiego (1878), aneksji Bośni
i Hercegowiny przez Austro–Węgry (1908)

– przedstawia wpływ konfliktów kolonialnych na sytuację w Europie

– opisuje sytuację na Bałkanach w drugiej połowie XIX w.

Uczeń:

– ocenia wpływ konfliktów kolonialnych na sytuację w Europie

– ocenia wpływ konfliktów bałkańskichna zaostrzenie sytuacji międzynarodowej
w Europie

2. Na frontach I wojny światowej 1.      Wybuch
I wojny światowej2.      Wojna
na morzach

3.      Walki na zachodzie Europy

4.      Walki
na Bałkanach i we Włoszech

5.      Wojna pozycyjna

6.      Koniec Wielkiej Wojny

7.      Kapitulacja Niemiec

Uczeń:

– wyjaśnia znaczenie terminów: Wielka Wojna, front

– zna daty: I wojny światowej (1914–1918), podpisania kapitulacji przez Niemcy w Compiègne (11 XI 1918)

– wymienia cechy charakterystyczne prowadzenia
i przebiegu działań wojennych w czasie
I wojny światowej

Uczeń:

– wyjaśnia znaczenie terminów: ultimatum, wojna błyskawiczna, wojna pozycyjnanieograniczona wojna podwodna,

– zna daty: zamachu w Sarajewie (28 VI 1914), przyłączenia się Włoch do ententy (1915), ogłoszenia nieograniczonej wojny podwodnej (1917), podpisania traktatu brzeskiego (3 III 1918)

– wskazuje na mapiepaństwa europejskie walczące w Wielkiej Wojnie po stronie ententy i państw centralnych

– przedstawia okoliczności wybuchu Wielkiej Wojny

– wyjaśnia, jaki wpływ na przebieg wojny miało wprowadzenie nowych rodzajów broni

– wskazuje przyczyny klęski państw centralnych

Uczeń:

– wyjaśnia znaczenie terminu U–Boot

– zna daty:wypowiedzenia wojny Serbii przez Austro–Węgry (28 VII 1914), bitwy nad Marną
(IX 1914), bitwy pod Verdun (1916), bitwy pod Ypres (1915), ataku Niemiec na Belgię i Francję (VIII 1914),wypowiedzenia wojny Niemcom przez Stany Zjednoczone(IV 1917), kapitulacji Austro–
–Węgier (XI 1918)

– identyfikuje postacie:Franciszka

Ferdynanda Habsburga, Karola I Habsburga, Wilhelma II, Paula von Hindenburga

– przedstawia proces kształtowania się bloku państw centralnych i państw ententy

– przedstawia okoliczności kapitulacji państw centralnych

Uczeń:

– zna daty: przyłączenia się Japonii do ententy (1914), przyłączenia się Turcji do państw centralnych (1914), bitwy o Gallipoli (1915), przyłączenia się Bułgarii do państw centralnych (1915),zatopienia Lusitanii (1915), bitwy nad Sommą (1916),bitwy jutlandzkiej (1916),

przyłączenia się Grecji do ententy (1917), buntu marynarzy w Kilonii (XI 1918)

– wyjaśnia, jaki wpływ na losy wojny miała sytuacja wewnętrzna
w Niemczech
i Austro–Węgrzech

– opisuje przebieg walk na froncie zachodnim

– przedstawia przebieg walk
na Bałkanach
i we Włoszech

Uczeń:

– ocenia skutki ogłoszenia przez Niemcy nieograniczonej wojny podwodnej

– omawia przebieg wojny na morzach
i oceanach

– ocenia skutki zastosowania przez Niemcy gazów bojowych

Tajemnice sprzed wieków – Jakie były początki czołgów? 1.      Pierwsze „zbiorniki”

2.      Pierwsze czołgi
na froncie

3.      Powstanie sił pancernych

4.      Walka w czołgach

Uczeń:

 

Uczeń:

– wymienia zalety
i wady zastosowania czołgów w czasie
I wojny światowej

Uczeń:

– wymienia przykłady zastosowania czołgów w czasie
I wojny światowej

– wyjaśnia okoliczności narodzin broni pancernej

Uczeń:

– przedstawia okoliczności powstania brytyjskich sił pancernych i określa ich wartość bojową

Uczeń:

– ocenia użyteczność czołgów w prowadzeniu działań wojennych

3. I wojna światowa
na ziemiach polskich
1.      Walki
na froncie wschodnim2.      Zniszczenia wojenne
na ziemiach polskich

3.      U boku państw centralnych

4.      Formacje polskie
u boku Rosji

5.      Wojsko polskie
we Francji

Uczeń:

– wyjaśnia znaczenie terminu Legiony Polskie

– zna datę sformowania Legionów Polskich (1914)

– identyfikuje postacie: Józefa Piłsudskiego, Romana Dmowskiego, Ignacego Jana Paderewskiego

– przedstawia okoliczności,
w jakich powstały Legiony Polskie
i wskazuje cele ich działalności

Uczeń:

– wyjaśnia znaczenie terminów: kryzys przysięgowy, Polska Organizacja Wojskowa

– zna daty: powstania Kompanii Kadrowej (1914), bitwy pod Gorlicami (1915), kryzysu przysięgowego (VII 1917), powstania Polskiej Organizacji Wojskowej (1914)

– wskazuje na mapierejony walk Legionów Polskich

– omawia udział polskich formacji zbrojnych u boku państw centralnych
i u boku ententy

– wyjaśnia, jak zaborcy w czasie
I wojny światowej traktowali ziemie Królestwa Polskiego

Uczeń:

– wyjaśnia znaczenie terminów:Legion Puławski, Błękitna Armia

– zna daty: bitwy pod Tannenbergiem (VIII 1914), bitwy pod Kostiuchnówką (1916), bitwy pod Rokitną (1915), bitwypod Kaniowem (1918)

– identyfikuje postać Józefa Hallera

– wskazuje na mapiepodział ziem polskich w 1915 r.

– przedstawiagenezę i organizacje Legionów Polskich

– wyjaśnia, jakie znaczenie dla sprawy niepodległości Polskimiała działalność Polskiej Organizacji Wojskowej

Uczeń:

– wyjaśnia znaczenie terminu wojna manewrowa

– zna daty:wkroczenia Kompanii Kadrowej do KrólestwaPolskiego (6 VIII 1914),powstania Komitetu Narodowego Polskiego w Warszawie (1914),powstania Naczelnego Komitetu Narodowego (1914), powstania Legionu Puławskiego (1914) powstania Komitetu Narodowego Polskiego w Lozannie (1917)

– opisuje przebieg działań wojennych na froncie wschodnim

– przedstawia okoliczności utworzenia wojska polskiego we Francji

Uczeń:

– porównuje taktykę prowadzenia działań na froncie wschodnim i zachodnim

– ocenia sposób traktowania ziem polskich przez zaborców w czasie
I wojny światowej

– ocenia wkład Legionów Polskich
w odzyskanie niepodległości przez Polaków

4. Rewolucje w Rosji 1.      Rewolucja lutowa

2.      Okres dwuwładzy

3.      Rosyjskie stronnictwa polityczne

4.      Przewrót bolszewicki

5.      Wojna domowa

6.      Armia Czerwona

7.      Rosja
po rewolucji

Uczeń:

– wyjaśnia znaczenie terminów: rewolucja lutowa, rewolucja październikowa

– zna daty: wybuchu rewolucji lutowej
(III 1917), wybuchu rewolucji październikowej
(XI 1917)

– identyfikuje postać Włodzimierza Lenina

– wymienia przyczyny i skutki rewolucji lutowej
i październikowej

Uczeń:

– wyjaśnia znaczenie terminów: bolszewicy, Rada Komisarzy Ludowych, Armia Czerwona, łagry

– zna daty:wojny domowej w Rosji (1919–1922), powstania ZSRS
(XII 1922)

– identyfikuje postać Mikołaja II

– wskazuje na mapie miejsce wybuchu rewolucji lutowej oraz ośrodki, które zapoczątkowały rewolucje październikową

– przedstawia okoliczności wybuchu rewolucji październikowej
i omawia jej przebieg

– charakteryzuje sytuację w Rosji
po rewolucji październikowej

Uczeń:

– wyjaśnia znaczenie terminów: dwuwładza,Rząd Tymczasowy, biała gwardia, Czeka, dyktatura proletariatu,tezy kwietniowe

– zna daty obalenia caratu przez Rząd Tymczasowy (15 III 1917),ogłoszenia tez kwietniowych przez Lenina (IV 1917)zamordowania rodziny carskiej (VII 1918)

– identyfikuje postacie:Feliksa

Dzierżyńskiego, Lwa Trockiego

– omawia sytuację wewnętrzną w Rosji w czasie I wojny światowej

– określa przyczyny, omawia przebieg
i skutki wojny domowej w Rosji

 

Uczeń:

– wyjaśnia znaczenie terminów: eserowcy,mienszewicy, kadeci

– zna daty: powstania Rady Komisarzy Ludowych (XI 1917), ogłoszenia konstytucji (VII 1918)

– identyfikuje postacie: Aleksandra

Kiereńskiego, Grigorija Rasputina

– wymienia rosyjskie stronnictwa polityczne i przedstawia ich założenia programowe

– omawia przebieg rewolucji lutowej

– omawia losy rodziny carskiej

Uczeń:

– charakteryzuje okres dwuwładzy
w Rosji

– ocenia skutki przewrotu bolszewickiego
dla Rosji i Europy

5. Sprawa polska
w czasie
I wojny światowej
1.      Państwa zaborcze
a sprawa polska2.      Akt 5 listopada

3.      Sprawa polska
w polityce ententy

4.      Polacy na konferencji paryskiej

Uczeń:

– wyjaśnia znaczenie terminu Akt 5 listopada (manifest dwóch cesarzy)

– zna daty: wydania manifestu dwóch cesarzy (5 XI 1916), podpisania traktatu wersalskiego
(28 VI 1919)

– identyfikuje postacie: Ignacego Jana Paderewskiego, Romana Dmowskiego

– wymienia postanowienia Aktu 5 listopada

– wymienia postanowienia konferencji wersalskiej w sprawie polskiej

Uczeń:

– wyjaśnia znaczenie terminu Rada Regencyjna

– zna datę programu pokojowego prezydenta Wilsona (8 I 1918)

– identyfikuje postacie: Thomasa

Woodrowa Wilsona,

Władysława Grabskiego

– przedstawia stosunek państw centralnych do sprawy polskiej

– omawia sprawę polską w polityce państw ententy

Uczeń:

– zna daty:ogłoszeniaodezwy cara Mikołaja II (1916),powstania Rady Regencyjnej (1917), odezw Rządu Tymczasowego
i bolszewików (1917)

– identyfikuje postacie:Aleksandra Kakowskiego, Zdzisława Lubomirskiego,

Józefa Ostrowskiego,

Georgesa Clemenceau,Davida Lloyda George’a

– omawia udział delegacji polskiej
na konferencji wersalskiej

Uczeń:

– zna datęogłoszenia odezwy Mikołaja Romanowa do Polaków (VIII 1914)

– identyfikuje postacieMikołaja Mikołajewicza,

Karla Kuka, Hansa von Beselera

– przedstawia zależności międzysytuacją militarną państw centralnych
i ententy podczas
I wojny światowej
a ich stosunkiem
do sprawy polskiej

Uczeń:

– ocenia, jakie znaczenie dla Polaków miał Akt 5 listopada i program pokojowy prezydenta Wilsona

POWTÓRZENIE WIADOMOŚCI I SPRAWDZIAN Z ROZDZIAŁU V
ROZDZIAŁ VI: ŚWIAT W OKRESIE MIĘDZYWOJENNYM
1. Świat
po I wojnie światowej
1.      Ład wersalski

2.      Zniszczenia
i straty
po I wojnie światowej

3.      Nowy układ sił w Europie

4.      Liga Narodów

5.      Wielki kryzys gospodarczy

Uczeń:

– wyjaśnia znaczenie terminów: Wielka Czwórka, Liga Narodów, wielki kryzys gospodarczy

– zna daty: podpisaniatraktatu wersalskiego (28 VI 1919), powstania Ligi Narodów (1920)

– wskazuje na mapie państwa europejskie decydujące o ładzie wersalskim

– wymienia postanowienia traktatu wersalskiego

Uczeń:

– wyjaśnia znaczenie terminów: demilitaryzacja,ład wersalski, czarny czwartek, New Deal

– zna daty: obrad konferencji paryskiej (XI 1918–VI 1919), układu w Locarno (1925), czarnego czwartku (24 X 1929), wprowadzenia New Deal (1933)

– identyfikuje postać Franklina Delano Roosevelta

– wskazuje na mapie państwa powstałe
w wyniku rozpadu Austro–Węgier, państwa bałtyckie

– przedstawia zniszczenia i straty po I wojnie światowej

– wyjaśnia cel powstania Ligi Narodów

– charakteryzuje przejawy wielkiego kryzysu gospodarczego i sposoby radzenia sobie z nim

Uczeń:

– wyjaśnia znaczenie terminów: plebiscyt, europeizacja, wolne miasto, mały traktat wersalski

– zna daty: podpisania traktatów z Austrią (1919) i Węgrami (1920) oraz traktatu z Turcją (1920)

– identyfikuje postać Kemala Mustafy

– wskazuje na mapie zmiany terytorialne wynikające z traktatu wersalskiego

– charakteryzuje układ sił w powojennejEuropie

– przedstawia zasady, na jakich opierał się ład wersalski

– charakteryzuje działalność Ligi Narodów

– wskazuje przyczyny wielkiego kryzysu gospodarczego

–omawia skutki wielkiego kryzysu gospodarczego

Uczeń:

– zna daty: wstąpienia Niemiec do Ligi Narodów (1926), wstąpienia ZSRS do Ligi Narodów (1934)

– omawia postanowienia pokojów podpisanych z dawnymi sojusznikami Niemiec

– wyjaśnia, jaką rolę w podważeniu ładu wersalskiego odegrał układ w Locarno

 

Uczeń:

– ocenia skuteczność funkcjonowania ładu wersalskiego

– ocenia wpływ wielkiego kryzysu gospodarczego na sytuację polityczną w Europie

2. Narodziny faszyzmu 1.      Włochy
po I wojnie światowe2.      Rządy faszystów
we Włoszech

3.      Nazizm

4.      Republika weimarska

5.      Przejęcie władzy przez Hitlera

6.      Społeczeństwo III Rzeszy

7.      Zbrodnie nazistów
do 1939 roku

8.      Faszyzm i autorytaryzmw innych państwach europejskich

Uczeń:

– wyjaśnia znaczenie terminów: faszyzm, marsz na Rzym, narodowy socjalizm (nazizm),antysemityzm,obóz koncentracyjny, führer

– zna daty: marszu na Rzym (1922), przejęcia przez Adolfa Hitlera funkcji kanclerza (I 1933)

– identyfikuje postacie: Benita Mussoliniego, Adolfa Hitlera

– charakteryzuje ideologię faszystowską

– charakteryzuje ideologię nazistowską

 

Uczeń:

– wyjaśnia znaczenie terminów: „czarne koszule”, ustawy norymberskie, autorytaryzm, totalitaryzm

– zna datęprzyjęcia ustaw norymberskich (1935)

– identyfikuje postać Josefa Goebbelsa

– wskazuje na mapie Europy państwa demokratyczne, totalitarne
i autorytarne

– opisuje okolicznościprzejęcia władzy przez Benita Mussoliniego i Adolfa Hitlera

– charakteryzuje politykę nazistów wobec Żydów

Uczeń:

– wyjaśnia znaczenie terminów: pakty laterańskie, noc długichnoży, noc kryształowa

– zna daty: przejęcia przez Benita Mussoliniego funkcji premiera (1922), funkcjonowania Republiki Weimarskiej (1919–1933), powstania paktów laterańskich (1929), przejęcia pełnej władzy w Niemczech przez Adolfa Hitlera (VIII 1934), nocy kryształowej (1938)

– przedstawia sytuacjęNiemiec po zakończeniu I wojny światowej

– wyjaśnia, w jaki sposób naziści kontrolowali życie obywateli

Uczeń:

– wyjaśnia znaczenie terminów: korporacja,system monopartyjny,pucz, indoktrynacja

– zna daty: powstania Związków Włoskich Kombatantów (1919),puczu monachijskiego (1923), powstania Narodowej Partii Faszystowskiej (1921), podpalenia Reichstagu (II 1933)

– identyfikuje postacie:Piusa XI, Alfreda Rosenberga

– przedstawia sytuację Włoch
po zakończeniu
I wojny światowej

– omawia przyczyny popularności faszystówwe Włoszech i nazistów w Niemczech

Uczeń:

– wyjaśnia, dlaczego w Europie zyskały popularność rządy autorytarne

– ocenia zbrodniczą politykę nazistów
do 1939 r.

– ocenia wpływ polityki prowadzonej przez Benita Mussoliniego
i Adolfa Hitlera
na życie obywateli

Tajemnice sprzed wieków –W jaki sposób Niemcy odbudowali swoją armię? 1.      Decyzje konferencji paryskiej

2.      Czołgi jako ciągniki rolnicze

3.      Szkolenie żołnierzy

4.      Współpraca
z ZSRS

Uczeń:

– zna datę zawarcia układu w Rapallo (1922)

– wymienia postanowienia traktatu wersalskiegodotyczące armii niemieckiej

Uczeń:

– przedstawia sposoby łamania przez Niemcypostanowieńtraktatuwersalskiego dotyczących wojska

– opisuje współpracę niemiecko–radziecką w dziedzinie militarnej

Uczeń:

– wyjaśnia znaczenie terminu: Reichswehra

– zna datę wypowiedzenia przez Niemcy klauzul militarnych traktatu wersalskiego (1935)

Uczeń:

– omawia proces szkolenia żołnierzy na potrzeby przyszłej armii niemieckiej

– przedstawia rozwój niemieckiej broni pancernej

Uczeń:

– ocenia wojskową współpracę między Niemcami a ZSRS
i jej wpływ na zagrożenie pokoju międzynarodowego

3. ZSRS – imperiumkomunistyczne 1.      Rozwój terytorialny Rosji Radzieckieji ZSRS w okresie międzywo­jennym

2.      Rządy Józefa Stalina

3.      Propagandowy wizerunek Stalina

4.      Gospodarka ZSRS

5.      Zbrodnie komunistyczne do 1939 roku

6.      Głód na Ukrainie

7.      Relacje ZSRS––Niemcy do 1939 roku

Uczeń:

– wyjaśnia znaczenie terminów: stalinizm, kult jednostki

– zna daty: utworzeniaZSRS (30 XII 1922), paktu Ribbentrop–Mołotow (23 VIII 1939)

– identyfikuje postać Józefa Stalina

– wyjaśnia, w jaki sposób w ZSRS realizowano kult jednostki

– wymienia cechy charakterystyczne państwa stalinowskiego

Uczeń:

– wyjaśnia znaczenie terminów: Nowa Ekonomiczna Polityka,wielka czystka, NKWD, łagier

– zna daty: ogłoszenia NEP (1921), układu w Rapallo (1922)

– identyfikuje postacie: Lwa Trockiego,Wiaczesława Mołotowa,Joachima Ribbentropa

– opisuje metody stosowane przez Józefa Stalina w celu umocnienia swoich wpływów

– wymienia zbrodniekomunistyczne do 1939 r.

– omawia relacje między ZSRS a Niemcami do 1939 r.

Uczeń:

– wyjaśnia znaczenie terminów: kołchoz, Gułag, kolektywizacjarolnictwa, gospodarka planowa

– zna daty: kolektywizacji rolnictwa (1928), głodu na Ukrainie (1932–1933), wielkiej czystki (1936–1938), represji wobec Polaków w ZSRS (1937–1938)

– wskazuje na mapieobszar głodu w latach 1932–1933

– omawia reformy gospodarcze Józefa Stalina

– omawia okoliczności przejęcia władzy przez Józefa Stalina

Uczeń:

– wyjaśnia znaczenie terminów: komunizm wojenny, sowchoz

– wskazuje na mapienajwiększe skupiska łagrów

– przedstawia rozwój terytorialnyRosji Sowieckiej i ZSRS
w okresie międzywojennym

– wyjaśnia, dlaczego system komunistyczny w ZSRS jest oceniany jako zbrodniczy

– charakteryzuje politykę gospodarczą w Rosji Sowieckiej po zakończeniu
I wojny światowej

 

Uczeń:

– ocenia politykę Stalina wobec przeciwników

– ocenia skutki reform gospodarczych wprowadzonych
w ZSRS przez Stalina

– ocenia zbrodniczą politykę komunistów do 1939 r.

 

4. Kultura
i zmiany społecznew okresie międzywo­jennym
1.      Społeczne skutki I wojny światowej

2.      Wpływ mass mediów na społeczeństwa

3.      Komunikacja

4.      Nowe trendy w architekturze i sztuce

5.      Sztuka filmowa

6.      Zmiany społeczne wdwudziestoleciu międzywo­jennym

7.      Przemiany
w modzie

Uczeń:

– wyjaśnia znaczenie terminów: mass media, propaganda

– wymienia rodzaje mass mediów

– przedstawia społeczne skutki
I wojny światowej

Uczeń:

– wyjaśnia znaczenie terminu indoktrynacja

– zna datę przyznania prawa wyborczego kobietom w Polsce (1918)

– przedstawia rozwój środków komunikacji w okresie międzywojennym

– wyjaśnia, dlaczego sztuka filmowa cieszyła się coraz większą popularnością

– wymienia nowe nurty w architekturze i sztuce

Uczeń:

– wyjaśnia znaczenie terminów: modernizm, funkcjonalizm

– zna datę pierwszej audycji radiowej (1906)

– wyjaśnia, jakie cele przyświecały nowym trendom w architekturze i sztuce

– charakteryzuje zmiany społeczne
w dwudziestoleciu międzywojennym

Uczeń:

– wyjaśnia znaczenie terminów: dadaizm, surrealizm,futuryzm

– zna datę pierwszego wręczenia Oscarów (1929)

– wyjaśnia i ocenia wpływ mass mediów na społeczeństwo
w dwudziestoleciu międzywojennym

Uczeń:

– ocenia wpływ mass mediów na rozwój propagandy
w państwach totalitarnych

– ocenia zmiany, jakie zaszły
w społeczeństwie
po zakończeniu
I wojny światowej

5. Świat
na drodzeku II wojnie światowej
1.      Militaryzacja Niemiec i powstanie osi Berlin–Rzym––Tokio

2.      Anschluss Austrii

3.      Wojna domowa w Hiszpanii

4.      Układ monachijski

5.      i kolejne zdobycze niemieckie

Ekspansja Japonii

Uczeń:

– wyjaśnia znaczenie terminu: aneksja, Anschluss,oś Berlin– –Rzym–Tokio (państwa osi)

– zna daty: Anschlussu Austrii (III 1938), aneksji Czech i Morawprzez III Rzeszę (III 1939)

– identyfikuje postacie: Benita Mussoliniego, Adolfa Hitlera

– wskazuje na mapie państwa europejskie, które padły ofiarą agresji Niemiec
i Włoch

– wymienia cele, jakie przyświecały państwom totalitarnymw polityce zagranicznej

Uczeń:

– wyjaśnia znaczenie terminów: appeasement, remilitaryzacja

– zna daty: remilitaryzacji Nadrenii (1936), wojny domowej w Hiszpanii (1936–1939),ataku Japonii na Chiny (1937), konferencji
w Monachium
(29–30 IX 1938), zajęcia Zaolzia przez Polskę (X 1938),

– identyfikuje postać Francisco Franco

– przedstawia przyczynyi skutki wojny domowej
w Hiszpanii

– przedstawia przyczyny Anschlussu Austrii

– wymienia postanowienia konferencji
w Monachium

– charakteryzuje kolejne etapy podboju Europy przez Adolfa Hitlera do sierpnia 1939 r.

Uczeń:

– wyjaśnia znaczenie terminu państwo

marionetkowe

– zna daty:przywrócenia powszechnej
służby wojskowej
w Niemczech (1935), zajęcia przez Niemcy Okręgu Kłajpedy
(III 1939)

– identyfikuje postać Neville’a Chamberlaina

– przedstawia proces militaryzacji Niemiec

– wymienia strony walczące ze sobą
w hiszpańskiej wojnie domowej

– omawia okoliczności zwołania konferencji monachijskiej

– przedstawia skutki decyzji podjętych
na konferencji monachijskiej

– charakteryzuje sytuację w Europie pod koniec lat 30. XX w.

Uczeń:

– zna daty: aneksji Mandżurii przez Japonię (1931),podboju Libii przez Włochy (1932), wojny włosko–abisyńskiej (1935–1936), zajęcia Albanii przez Włochy (1939),zbombardowania Guerniki (1937), proklamowania niepodległości Słowacji (III 1939)

– identyfikuje postacie:ÉdouardaDaladiera, Józefa Tiso

– wyjaśnia wpływ polityki appeasementuna politykę zagranicznąNiemiec

– charakteryzuje włoską ekspansję terytorialną do 1939 r.

– wyjaśnia przyczyny i skutki ekspansji Japonii na Dalekim Wschodzie

Uczeń:

– ocenia postawę polityków państw zachodnich
na konferencji
w Monachium

– ocenia skutki politykiappeasementudlaEuropy

POWTÓRZENIE WIADOMOŚCI I SPRAWDZIAN Z ROZDZIAŁU VI
ROZDZIAŁ VII: POLSKA W OKRESIE MIĘDZYWOJENNYM
1. Odrodzenie Rzeczypospolitej 1.      Sytuacja międzynaro­dowa

2.      Pierwsze ośrodki władzy
na ziemiach polskich

3.      Odzyskanie niepodległości

4.      11 listopada

5.      Rząd Jędrzeja Moraczew­skiego

Uczeń:

– zna daty:przekazania władzy wojskowej JózefowiPiłsudskiemuprzez Radę Regencyjną
(11 XI 1918)

– identyfikuje postacie: Józefa Piłsudskiego, Romana Dmowskiego

– wymienia pierwsze ośrodki władzy
na ziemiach polskich

– omawia okoliczności przejęcia władzy przez Józefa Piłsudskiego

Uczeń:

– wyjaśnia znaczenie terminu Tymczasowy Naczelnik Państwa

– zna datę:powołania rządu Jędrzeja Moraczewskiego
(18 XI 1918)

– identyfikuje postacie: Ignacego Daszyńskiego, Jędrzeja Moraczewskiego, Ignacego Jana Paderewskiego

– określa zasięg wpływów pierwszych ośrodków władzy

–opisuje działania pierwszych rządów polskich po odzyskaniu niepodległości

– omawia dążenia władz polskich do uzyskania przez Polskę uznania międzynarodowego

Uczeń:

– wyjaśnia znaczenie terminu unifikacja

– zna daty:powstaniaTymczasowego Rządu Ludowego Republiki Polskiej (7 XI 1918), powstaniaNaczelnej Rady Ludowej
(14 XI 1918),wydania dekretu o powołaniu Tymczasowego Naczelnika Państwa (22 XI 1918), powołania rządu Ignacego JanaPaderewskiego (I 1919)

– przedstawia sytuację międzynarodową jesienią 1918 r.

– wyjaśnia, w jaki sposób sytuacja międzynarodowa, która zaistniała
pod koniec 1918 r., wpłynęła na odzyskanie niepodległości przez Polskę

Uczeń:

– zna daty: powstania Rady Narodowej Księstwa Cieszyńskiego (19 X 1918), powstaniaPolskiej Komisji Likwidacyjnej Galicji
i Śląska Cieszyńskiego(28 X 1918), przekazania władzy cywilnej Józefowi Piłsudskiemuprzez Radę Regencyjną
(14 XI 1918), Tymczasowego Komitetu Rządzącegowe Lwowie (24 XI 1918)

– przedstawia założenia programowe pierwszych ośrodkówwładzy

Uczeń:

– ocenia polityczne starania Polaków
w przededniu odzyskania niepodległości

– ocenia rolę, jaką odegrał Józef Piłsudski w momencie odzyskania niepodległości

2. Walka
o granicę wschodnią
1.      Koncepcje granicy wschodniej

2.      Konflikt polsko-
-ukraiński

3.      Orlęta Lwowskie

4.      Wyprawa kijowska

5.      Ofensywa bolszewików

6.      Bitwa Warszawska i nadniemieńska

7.      Pokój ryski

8.      Polsko-
-litewskie spory terytorialne

Uczeń:

– wyjaśnia znaczenie terminu: „cud nad Wisłą”

– zna daty: Bitwy Warszawskiej (15 VIII 1920), pokoju w Rydze (18 III 1921)

– wskazuje na mapie granicę wschodnią ustaloną w pokoju ryskim

– przedstawia postawy Polaków wobec zagrożenia niepodległości ze strony bolszewików

– wymienia postanowienia pokoju ryskiego

Uczeń:

– wyjaśnia znaczenie terminów: koncepcja inkorporacyjna, koncepcja federacyjna,Rada Obrony Państwa„bunt” Żeligowskiego

– zna daty:bitwy nadniemeńskiej
(22–28 IX 1920), „buntu” Żeligowskiego (9 X 1920)

– identyfikuje postacie:Romana Dmowskiego, Józefa Piłsudskiego, Lucjana

Żeligowskiego,

Wincentego Witosa, Michaiła Tuchaczewskiego

– omawia koncepcje polskiej granicy wschodniej

– wskazuje na mapie miejsca bitew stoczonych z Rosjanami w 1920 r.

– omawia przebieg Bitwy Warszawskiej
i jej skutki

– przedstawia, w jaki sposób Polska przyłączyła ziemię wileńską

Uczeń:

– wyjaśnia znaczenie terminu linia Curzona

– zna daty: układu
z Symonem Petlurą (IV 1920), powołania Rady Obrony Państwa(VII 1920), włączenia Litwy Środkowej
do Polski (III 1922)

– identyfikuje postacie:Symona Petlury, Tadeusza Rozwadowskiego,Władysława

Sikorskiego, Siemiona Budionnego

– wskazuje na mapie tereny zajęte przez Armię Czerwoną
do sierpnia 1920 r.

– porównuje koncepcjęinkorporacyjną
i federacyjną

– opisuje przebieg ofensywy bolszewickiej w 1920 r.

– przedstawia przebieg i skutki kontrofensywy polskiej w 1920 r.

Uczeń:

– zna daty:utworzeniaZachodnioukraińskiejRepubliki Ludowej(X/XI 1918), polskiej ofensywy wiosennej (1919), powstaniaTymczasowego Komitetu

Rewolucyjnego Polski (VII 1920), przekazania Wilna przez bolszewików Litwinom (VII 1920), bitwy pod Zadwórzem (1920), bitwy pod Komarowem
(31 VIII 1920)

– identyfikuje postacie: Feliksa Dzierżyńskiego,Juliana Marchlewskiego

– przedstawia przyczyny i przebieg konfliktu polsko-
-ukraińskiego pod koniec 1918 i 1 1919 r.

– omawia okolicznościpodjęcia przez wojska polskie wyprawy kijowskiej i jej skutki

Uczeń:

– ocenia postawę Polaków wobec ekspansji ukraińskiej w Galicji Wschodniej

– ocenia postanowienia pokoju ryskiego

 

Tajemnice sprzed wieków – Jak doszło do „cudu nad Wisłą”? 1.      Mobilizacja społeczeństwa

2.      Przygotowanie kontruderzenia

3.      „Cud nad Wisłą”

Uczeń:

– identyfikuje postać Józefa Piłsudskiego

– wyjaśnia, dlaczego Bitwę Warszawską nazwano „cudem nad Wisłą”

Uczeń:

– wyjaśnia znaczenie terminów: mobilizacja

– zna datę opracowania planu Bitwy Warszawskiej(5/6 VIII 1920)

– omawia plany strategiczne wojsk polskich przed Bitwą Warszawską

Uczeń:

– identyfikuje postacie: WładysławaSikorskiego, Tadeusza Rozwadowskiego

– przedstawia postaci, które miały wpływ na wynik Bitwy Warszawskiej

Uczeń:

– identyfikuje postacie Maxime’a Weyganda, Józefa

Hallera, Edgara Vincenta lorda d’Abernona

– charakteryzuje spór o autorstwo zwycięstwa Polaków w Bitwie Warszawskiej

Uczeń:

– ocenia postawy Polaków wobec zagrożenia niepodległości ze strony bolszewików

– ocenia spór wokół autorstwa planu Bitwy Warszawskiej

3. Kształtowanie się granicyzachodniej
i południowej
1.      Powstanie wielkopolskie

2.      Ustalenie północnej granicy

3.      Zaślubiny
z morzem

4.      Wolne Miasto Gdańsk

5.      Pierwsze
i drugie powstanie śląskie

6.      Trzecie powstanie śląskie

7.      Konflikt polsko-
-czechosłowacki

 

Uczeń:

– wyjaśnia znaczenie terminu plebiscyt

– zna datę wybuchu powstania wielkopolskiego
(27 XII 1918)

– wskazuje na mapie obszar Wolnego MiastaGdańska,obszary plebiscytowe

– wymienia wydarzenia,które miały wpływna kształt zachodniej granicy państwa polskiego

– wyjaśnia, jakie znaczenie dla niepodległej Polski miał dostęp do morza

Uczeń:

– zna daty: plebiscytu na Warmii, Mazurachi Powiślu (11 VII 1920),plebiscytu na Górnym Śląsku (20 III 1921), trzeciego powstania śląskiego (V–VII 1921)

– identyfikuje postacie:Ignacego Jana Paderewskiego, Wojciecha Korfantego

– wskazuje na mapie obszar powstania wielkopolskiego

– omawia przebieg
i skutki powstania wielkopolskiego

– omawiaokolicznościplebiscytów Warmii, Mazurach i Powiślu oraz na Górnym Śląsku

– przedstawia przyczyny i skutki powstań śląskich

Uczeń:

– zna daty: przybycia Ignacego Jana Paderewskiego
do Poznania (26 XII 1918),pierwszego powstania śląskiego (VIII 1919),zaślubin Polski

z morzem (10 II 1920), podziału Śląska Cieszyńskiego (VII 1920),drugiego powstania śląskiego (VIII 1920)

– identyfikuje postacie: Józefa Dowbora-Muśnickiego, Józefa Hallera

– wskazuje na mapie zasięg powstań śląskich, Śląsk Cieszyński

– przedstawia okoliczności zaślubin Polski z morzem

Uczeń:

– wyjaśnia znaczenie terminu konwencja górnośląska

– opisuje konflikt polsko-czechosłowacki i jego skutki

– przedstawia proces kształtowania się zachodniej i północnej granicy państwa polskiego

Uczeń:

– ocenia postawę Polaków wobec sytuacji politycznej
w Wielkopolsce
w końcu 1918 r.

– ocenia przyczyny klęski Polski w plebiscycie naWarmii, Mazurach i Powiślu

– ocenia postawę Polaków wobec walki o polskość Śląska

4. Rządy parlamentarne 1.      Trudne początki niepodległości

2.      Pierwsze wybory parlamentarne

3.      Konstytucja
z 1921 roku

4.      Scena polityczna II Rzeczypospolitej

5.      Elekcja
i śmierć Narutowicza

6.      Rządy parlamentarnew latach 1919–1926

7.      Kryzys rządów parlamen­tar­nych

Uczeń:

– wyjaśnia znaczenie terminów: Naczelnik Państwa, konstytucja marcowa

– zna daty: uchwaleniakonstytucji marcowej (17 III 1921), wyboru Gabriela Narutowiczana prezydenta (XII 1922)

– identyfikuje postacie: Józefa Piłsudskiego,RomanaDmowskiego, GabrielaNarutowicza, Stanisława Wojciechowskiego

– omawia postanowienia konstytucji marcowej

Uczeń:

– wyjaśnia znaczenie terminów: system parlamentarny, czynne i bierne prawo wyborcze, hiperinflacja, wojna celna

– zna daty:pierwszych wyborów do sejmu ustawodawczego
(26 I 1919), zabójstwa prezydenta Gabriela Narutowicza
(16 XII 1922)

– identyfikuje postacie: Wincentego Witosa, Wojciecha Korfantego, Ignacego Daszyńskiego,Władysława Grabskiego

– charakteryzuje zadania, jakie stanęły przed władzami odradzającej się Polski

 

Uczeń:

– wyjaśnia znaczenie terminów: mała konstytucja, partyjniactwo

– zna datę wprowadzenia podziału na województwa (1919), uchwalenia małej konstytucji
(20 II 1919)

– wymienia postanowienia
małej konstytucji

– omawia okoliczności i skutki zamachu na prezydenta Gabriela Narutowicza

– przedstawia przejawy kryzysu rządów parlamentarnych

– charakteryzuje rządy parlamentarne w Polsce w latach 1919–1926

Uczeń:

– wyjaśnia znaczenie terminów: sejm ustawodawczy, Zgromadzenie Narodowe, kontrasygnata

– identyfikuje postacie: Romana Rybarskiego, Maurycego Zamoyskiego, Jana Baudouin de Courtenaya

– przedstawia okoliczności pierwszych wyborów prezydenckich

– charakteryzuje scenę polityczną
II Rzeczypospolitej

– wyjaśnia wpływ słabości politycznej rządów parlamentarnych
na pozycję międzynarodową
II Rzeczypospolitej

Uczeń:

– ocenia pozycję ustrojową Naczelnika Państwa

–ocenia rządy parlamentarne
w Polsce w latach 1919–1926

5. Zamach majowy
i rządy sanacji
1.      Zamach majowy

2.      Walki podczas zamachu majowego

3.      Zmiany konstytucji

4.      Rządy sanacyjne

5.      Represje

w stosunku do opozycji

6.      Obóz
w Berezie Kartuskiej

7.      Rządy sanacyjne
po śmierci Piłsudskiego

8.      Polski autorytaryzm na tle europejskim

Uczeń:

– wyjaśnia znaczenie terminów: zamach majowy, sanacja, konstytucja kwietniowa

– zna daty: początku zamachu majowego (12 V 1926), uchwaleniakonstytucji kwietniowej(23 IV 1935)

– identyfikuje postać Józefa Piłsudskiego, Ignacego Mościckiego

– opisuje skutki polityczne i ustrojowe zamachu majowego

– charakteryzuje rządy sanacyjne

– przedstawia postanowienia konstytucji kwietniowej

Uczeń:

– wyjaśnia znaczenie terminów: piłsudczycy,obóz sanacyjny, autorytaryzm, wybory brzeskie, proces brzeski

– zna daty: dymisji rządu i prezydenta Stanisława Wojciechowskiego (14 V 1926), wyborów brzeskich (XI 1930), procesu brzeskiego (1932)

– identyfikuje postacie: Wincentego Witosa,Stanisława Wojciechowskiego,Macieja Rataja

– omawia przyczyny zamachu majowego

– charakteryzuje przebieg zamachu majowego

 

Uczeń:

– wyjaśnia znaczenie terminów: dekret, nowela sierpniowa,

Bezpartyjny Blok Współpracy z Rządem, Centrolew,„cuda nad urną”

– zna daty:uchwalenia noweli sierpniowej
(2 VIII 1926),
wyboru IgnacegoMościckiego
na prezydenta
(1 VI 1926),śmierci Józefa Piłsudskiego
(12 V 1935)

– identyfikuje postacie: Walerego Sławka,Edwarda Rydza-Śmigłego, Władysława

Sikorskiego

– przedstawia politykę sanacji wobec opozycji

– omawia rządy sanacyjne po śmierci Józefa Piłsudskiego

Uczeń:

– wyjaśnia znaczenie terminów: grupa

pułkowników,grupa zamkowa, Obóz Zjednoczenia

Narodowego

– zna daty: powołaniarządu „Chjeno-Piasta”(10 V 1926),powstania BBWR (1928), powstania Centrolewu (1929), Kongresu Obrony Prawa
i Wolności (29 VI 1930), powstania OZN-u (1937)

– identyfikuje postacie: Kazimierza Bartla,Adama Koca

– porównuje pozycję prezydenta
w konstytucjach marcowej
i kwietniowej

Uczeń:

– charakteryzuje polski autorytaryzm na tle przemian politycznych w Europie

– ocenia zamach majowy i jego wpływ na losy
II Rzeczypospolitej
i jej obywateli

– ocenia metody, jakimi władze sanacyjne walczyły
z opozycją polityczną

6. Gospodarka II Rzeczypospolitej 1.      Problemy gospodarcze

odrodzonej Polski

2.      Reforma walutowa Grabskiego

3.      Odbudowa gospodarcza

4.      Reforma rolna

5.      Wielki kryzys gospodarczy w Polsce

6.      Nowe inwestycje przemysłowe

7.      Port morski
w Gdyni

Uczeń:

– wyjaśnia znaczenie terminów: Polska A
i Polska B, Centralny Okręg Przemysłowy

– wskazuje na mapie obszar Polski A
i Polski B, obszar COP-u, Gdynię

– wymienia różnice między Polską A
i Polską B

– wyjaśnia, jaką rolę gospodarczą odgrywał Centralny Okręg Przemysłowy

Uczeń:

– wyjaśnia znaczenie terminu reforma walutowa

– zna daty: reformy walutowej Władysława Grabskiego (1924), rozpoczęcia budowy Gdyni (1921), rozpoczęcia budowy COP–u (1937)

– identyfikuje postacie:Eugeniusza

Kwiatkowskiego,

WładysławaGrabskiego

– omawia reformy rządu Władysława Grabskiego

– przedstawia przyczyny budowy portu w Gdyni i jego znaczenie dla polskiej gospodarki

– przedstawia założenia 4-letniego planu gospodarczego Eugeniusza Kwiatkowskiego
i jego realizację

Uczeń:

– wyjaśnia znaczenie terminu reforma rolna

– zna daty: ustawy
o reformie rolnej (1920 i 1925), początku wielkiego kryzysu (1929)

– przedstawia problemy gospodarcze, z jakimi borykała się Polska po odzyskaniuniepodległości

– omawia założenia
i realizację reformy rolnej

– charakteryzuje wielki kryzys gospodarczy
w Polsce

Uczeń:

– wyjaśnia znaczenie terminu magistrala węglowa

– wskazuje na mapie przebieg magistrali węglowej

–opisuje sposoby przezwyciężania trudności gospodarczych
przez władze
II Rzeczypospolitej

–przedstawia działania podjęte
w celu modernizacjigospodarkiPolski
w dwudziestoleciu międzywojennym

Uczeń:

– ocenia wpływ reform Władysława Grabskiego
na sytuacje gospodarczą
II Rzeczypospolitej

– ocenia znaczenie portu gdyńskiego
dla gospodarki
II Rzeczypospolitej

– ocenia gospodarczą działalność Eugeniusza Kwiatkowskiego

7. Społeczeństwo odrodzonej Polski 1.      Społeczeństwo II Rzeczy­pospolitej

2.      Państwo wielu narodów

3.      Polityka wobec mniejszości narodowych

4.      Rozwój edukacji

Uczeń:

– wyjaśnia znaczenie terminu analfabetyzm

– omawia strukturę narodowościową
i wyznaniową
II Rzeczypospolitej

– wyjaśnia, w jaki sposób władze odrodzonego państwa polskiego walczyły z analfabetyzmem

Uczeń:

– wyjaśnia znaczenie terminów: asymilacjanarodowa, asymilacja państwowa, getto ławkowe

– zna datę reformy JanuszaJędrzejewicza (1932)

– identyfikuje postać Janusza Jędrzejewicza

– przedstawia strukturę społeczną II Rzeczypospolitej

– wyjaśnia, na czym polegać miała asymilacja narodowa i państwowa

– omawia rozwój edukacji w
II Rzeczypospolitej

Uczeń:

– wyjaśnia znaczenie terminów:numerus clausus

– opisuje sytuację społeczną Polski
w międzywojennej Polsce

– charakteryzuje politykę władz II Rzeczypospolitej wobec Ukraińców

– omawia stosunki polsko–żydowskie

– wymienia przykłady wyższych uczelni funkcjonujących
w II Rzeczypospolitej

Uczeń:

– zna daty: przeprowadzenia spisów powszechnych w II Rzeczypospolitej (1921 i 1931), zbliżenia się Ruchu Narodowo-Radykalnegodo Obozu Zjednoczenia Narodowego (1937)

– charakteryzujeprzykłady realizacji polityki asymilacyjnej w latach 30. XX w.

Uczeń:

– ocenia położenie mniejszości narodowych w II Rzeczypospolitej

– ocenia politykę władz II Rzeczypospolitej wobec mniejszości narodowych

 

8. Osiągnięcia II Rzeczypospolitej

 

1.      Osiągnięcia polskich naukowców

2.      Literatura międzywojenna

3.      Technika
i transport II Rzeczypospolitej

4.      Polskie kino w okresie międzywo­jennym

5.      Polski modernizm

6.      Malarstwo
i architektura

Uczeń:

– wyjaśnia znaczenie terminu Enigma

– identyfikuje postać Władysława Reymonta

– przedstawia najważniejsze osiągnięcia kultury polskiej w dwudziestoleciu międzywojennym

 

Uczeń:

– wyjaśnia znaczenie terminów:

– zna datę otrzymania Literackiej Nagrody Nobla przez WładysławaReymonta (1924)

– identyfikuje postacie: Stefana Żeromskiego, Zofię Nałkowską, Marię Dąbrowską, Witolda Gombrowicza, Juliana Tuwima, Stanisława Ignacego Witkiewicza

– wymienia przedstawicieli polskiej literatury
w dwudziestoleciu międzywojennym

– prezentujeosiągnięcia polskiej literatury w okresie dwudziestolecia międzywojennego

– wymienia osiągnięcia polskich naukowców w dziedzinie nauk matematycznych

Uczeń:

– wyjaśnia znaczenie terminów: modernizm, ekspresjonizm,

funkcjonalizm,

lwowska szkoła matematyczna

– identyfikuje postacie: Brunona Schulza, Eugeniusza Bodo, Franciszka Żwirki, Stanisława

Wigury

– wymienia przedstawicieli nauk matematycznych, twórców filmu
i sztuki w Polsce międzywojennej

– przedstawia rozwój kinematografii polskiej w dwudziestoleciu międzywojennym

Uczeń:

– wyjaśnia znaczenie terminów: awangarda, styl narodowy, katastrofizm,formizm,skamandryci, art déco,Awangarda Krakowska,

– zna daty: powstaniaPKP (1926), powstaniaPLL LOT (1929)

– identyfikuje postacie: Tadeusza Kotarbińskiego, Floriana Znanieckiego, Stefana Banacha, Hugona Steinhausa

– wymienia architektów tworzących w okresie II Rzeczypospolitej
i ich osiągnięcia

– przedstawia nurty w polskiej literaturze oraz grupy poetyckie, jakie rozwinęły się
w okresie dwudziestolecia międzywojennego

Uczeń:

– charakteryzuje kierunki w sztuce
i architekturze
II Rzeczypospolitej

– ocenia dorobek kultury i nauki polskiej w okresie międzywojennym

9. II Rzeczpo­spolita na arenie międzyna­rodowej 1.      II Rzeczpo­spolita
i jej sąsiedzi2.      Polska polityka zagraniczna

3.      Układy
w Rapallo
i Locarno

4.      Normalizacja stosunków
z ZSRS
i Niemcami

5.      Rola
II Rzeczypo­spolitej
na arenie międzynaro­dowej

Uczeń:

– zna datę układu polsko-francuskiego (II 1921)

– identyfikuje postać Józefa Piłsudskiego

– wymienia sojusze, jakie zawarła Polska w dwudziestoleciu międzywojennym

– wyjaśnia, które
z nich miały
stanowić gwarancję bezpieczeństwa
II Rzeczypospolitej

 

Uczeń:

– wyjaśnia znaczenie terminów: „korytarz”, polityka równowagi
i „równych odległości”

– zna daty:układu polsko-rumuńskiego (III 1921), traktatu polsko-radzieckiego o nieagresji (1932), polsko-niemieckiej deklaracji o niestosowaniu przemocy (1934)

– identyfikuje postać Józefa Becka

– omawia stosunek państw sąsiednich do II Rzeczypospolitej

– charakteryzuje stosunki polsko-
-radzieckie i polsko-
-niemieckie w dwudziestoleciu międzywojennym

Uczeń:

– wyjaśnia znaczenie terminu Międzymorze

– zna daty: układu
w Rapallo (1922), układu w Locarno (1925)

– przedstawia koncepcję Józefa Piłsudskiego dotyczącą prowadzenia polityki zagranicznej i przykłady
jej realizacji

– omawia ideę Międzymorza
i wyjaśnia przyczyny jej niepowodzenia

– wskazuje zagrożenia, jakie stwarzały dla Polski układy z Rapallo i Locarno

–opisuje polską politykę zagraniczną w latach 30. XX w.

Uczeń:

– wyjaśnia znaczenie terminu wojna prewencyjna

– wyjaśnia, jaki wpływ na pozycję międzynarodową Polski miały układy w Rapallo i Locarno

– wyjaśnia, jaki wpływ na pozycję międzynarodową Polski miały polsko-
-radziecki traktat
o nieagresji i polsko-
-niemiecka deklaracja o niestosowaniu przemocy

Uczeń:

– ocenia pozycję
II Rzeczypospolitej na arenie międzynarodowej

 

10. Polska
w przededniuII wojny światowej
1.      Zajęcie Zaolzia

2.      Niemieckie żądania wobec Polski

3.      Sojusz
z Wielką Brytanią
i Francją

4.      Pakt Ribbentrop–
–Mołotow

Uczeń:

– zna daty: paktu Ribbentrop–Mołotow(23 VIII 1939), polsko-
-brytyjskiego sojuszu polityczno-wojskowego (25 VIII 1939)

– wskazuje na mapie obszary, które
na mocy paktu

Ribbentrop–Mołotow miały przypaść
III Rzeszy i ZSRS

– przedstawia żądania,jakie III Rzesza wysunęła wobec Polski w 1938 r.

– wymienia postanowienia paktu Ribbentrop–Mołotow

 

Uczeń:

– wyjaśnia znaczenie terminów: eksterytorialność

– zna daty: zajęcia Zaolzia przez Polskę (2 X 1938), polsko–brytyjskich gwarancji pomocy w razie ataku Niemiec (IV 1939), wypowiedzenia przez Niemcy deklaracji

o niestosowaniu przemocy z Polską (IV 1939)

– identyfikuje postacie: Joachima von Ribbentropa, Wiaczesława Mołotowa, Józefa Becka

–wskazuje na mapie Zaolzie, tzw. „korytarz”

– omawia
postawę władz
II Rzeczypospolitej wobec żądań niemieckich

– wyjaśnia, jakie znaczenie dla Polski miało zawarcie paktu Ribbentrop–Mołotow

Uczeń:

– zna daty:przedstawienia
po raz pierwszy propozycji tzw. ostatecznego uregulowania spraw spornych między Polską a Niemcami (X 1938),przedstawienia po raz ostatni propozycji tzw. ostatecznego uregulowania spraw spornych między Polską a Niemcami (III 1939), przemówienia sejmowego Józefa Becka (5 V 1939)

– wyjaśnia, w jakich okolicznościach nastąpiło włączenie Zaolzia do
II Rzeczypospolitej

– wyjaśnia, jakie cele przyświecały polityce zagranicznej Wielkiej Brytanii i Francji wobec Polski w 1939 r.

– przedstawia okoliczności zawarcia paktu Ribbentrop–
–Mołotow

Uczeń:

– przedstawia przyczyny
konfliktu polsko-
-czechosłowackiego o Zaolzie

– charakteryzuje relacje polsko-
-brytyjskie i polsko-
-francuskie
w przededniu
II wojny światowej

– wyjaśnia, jaki wpływ miały brytyjskiei francuskie gwarancje dla Polski na politykę Adolfa Hitlera

Uczeń:

– ocenia postawę rządu polskiego wobec problemu Zaolzia

– ocenia postawę społeczeństwa polskiego wobec żądań niemieckich

POWTÓRZENIE WIADOMOŚCI I SPRAWDZIAN Z ROZDZIAŁU VII

Plan pracy realizowany przez nauczycieli historii SP 47 w Białymstoku w roku szkolnym 2018/2019.