Wymagania edukacyjne – HISTORIA I SPOŁECZEŃSTWO kl. 6

Obrazek wyróżniający - wymagania edukacyjne

WYMAGANIA PROGRAMOWE Z HISTORII I SPOŁECZEŃSTWA DLA KLASY VI SZKOŁY PODSTAWOWEJ

według programu „Wczoraj i dziś” autorstwa dr. Tomasza Maćkowskiego

NA ROK SZKOLNY 2018/2019

Badana czynność uczniów Poziomy wymagań
K P R D W
I. Walka o odzyskanie niepodległości
 

 

 

Wiadomości

– wie, że „Mazurek Dąbrowskiego” jest jednym z polskich symboli narodowych +
– wymienia wydarzenia z historii Polski, do których nawiązuje tekst „Mazurka Dąbrowskiego” +
– wyjaśnia znaczenie terminów: rewolucja, emigracja +
– rozumie, w jakim celu powstały Legiony Polskie +
– tłumaczy, kim był Józef Wybicki +
– wie, czym była rewolucja francuska +
– prezentuje postać Napoleona Bonapartego +
– podaje datę powstania Księstwa Warszawskiego +
– wie, jak zmieniały się granice Księstwa Warszawskiego +
– wyjaśnia, dlaczego Księstwo Warszawskie przestało istnieć +
– opowiada o zasługach księcia Józefa Poniatowskiego +
– omawia teorie na temat przyczyny śmierci Napoleona Bonapartego +
– podaje datę wybuchu powstania listopadowego +
– wyjaśnia znaczenie terminów: represje, konfiskata +
– zna najważniejsze wydarzenia z okresu wojny polsko-rosyjskiej w 1831 roku +
– wie, że podczas powstania listopadowego sejm podjął uchwałę o barwach narodowych +
– tłumaczy, jakie decyzje dotyczące ziem polskich podjęto na kongresie wiedeńskim +
– wymienia miejsca najważniejszych bitew stoczonych podczas powstania listopadowego +
– tłumaczy, dlaczego Dzień Podchorążego przypada 29 listopada +
– podaje imiona i nazwiska wybitnych Polaków, którzy wyemigrowali po klęsce powstania listopadowego oraz w czasach późniejszych +
– wie, czym była Wielka Emigracja +
– wymienia wybitnych Polaków żyjących współcześnie na emigracji +
– wyjaśnia znaczenie terminów: romantyzm, emisariusz +
– wie, co wydarzyło się w Europie w 1848 roku +
– podaje datę wybuchu powstania styczniowego i określa czas trwania tego zrywu +
– przedstawia cele, jakie przyświecały powstańcom listopadowym i styczniowym +
– tłumaczy, na czym polegała walka partyzancka +
– podaje przykłady represji zastosowanych wobec Polaków po klęsce powstań narodowych +
– wyjaśnia znaczenie terminów: manifestacja, branka, katorga +
– wymienia przyczyny manifestacji patriotycznych Polaków w 1861 roku +
– wie, kim był Romuald Traugutt +
Umiejętności – zaznacza na osi czasu daty: 1795, 1797, 1807 +
– tłumaczy na podstawie tekstu źródłowego, na czym polegała rola gen. Jana Henryka Dąbrowskiego w tworzeniu Legionów Polskich +
– interpretuje tekst „Mazurka Dąbrowskiego” +
– ocenia, jakie znaczenie dla dążeń niepodległościowych Polaków miała klęska Napoleona w wojnie z państwami zaborczymi +
– wymienia elementy narodowe w umundurowaniu polskich legionistów +
– zaznacza na osi czasu okresy trwania powstań: listopadowego i styczniowego +
– wskazuje na mapie miejsca ważniejszych bitew stoczonych w trakcie powstania listopadowego i styczniowego +
– wymienia przyczyny i skutki powstania listopadowego +
– określa, dlaczego powstanie listopadowe zakończyło się klęską +
– opowiada o represjach stosowanych wobec Polaków przez władze carskie po upadku powstań narodowych +
– ocenia, czy decyzja o zorganizowaniu powstania listopadowego była słuszna +
– omawia na podstawie zebranych informacji zasługi Fryderyka Chopina, Adama Mickiewicza i Heleny Modrzejewskiej dla kultury polskiej +
– rozpoznaje najważniejsze cechy utworów romantycznych +
– charakteryzuje sposób walki w czasie powstania styczniowego +
– wyjaśnia sens tekstu pieśni „Boże, coś Polskę” +
– opowiada o funkcjonowaniu państwa podziemnego w okresie powstania styczniowego +
– wskazuje na mapie obszary, na których podczas powstania styczniowego
toczyły się walki partyzanckie
+
– porównuje powstanie listopadowe ze styczniowym +
II. Pod zaborami K P R D W
Wiadomości – wyjaśnia znaczenie terminów: rusyfikacja, germanizacja +
– omawia zasługi Bolesława Prusa, Henryka Sienkiewicza, Stanisława Wyspiańskiego, Jana Matejki, Stanisława Moniuszki oraz Heleny Modrzejewskiej dla rozwoju polskiej kultury +
– zna przyczyny wybuchu strajku polskich dzieci we Wrześni +
– tłumaczy, czym były rugi pruskie +
– wie, jaką rolę odegrał Michał Drzymała w walce z germanizacją +
– wymienia sposoby walki Polaków z germanizacją i rusyfikacją +
– wyjaśnia znaczenie terminów: rewolucja przemysłowa, fabryka, manufaktura, maszyna parowa, kolej żelazna, statek parowy, silnik elektryczny, telegraf +
– opisuje warunki pracy w XIX-wiecznej fabryce +
– podaje przyczyny emigracji zarobkowej Polaków w XIX wieku +
– wie, w jaki sposób XIX-wieczni robotnicy walczyli o swoje prawa +
– zna zasługi Hipolita Cegielskiego dla rozwoju gospodarczego ziem polskich w XIX wieku +
– wymienia dokonania Marii Skłodowskiej-Curie +
– omawia zasługi Ignacego Łukasiewicza dla rozwoju polskiego przemysłu naftowego +
– podaje daty: otwarcia pierwszej linii kolejowej, skonstruowania telefonu przez Aleksandra Grahama Bella, wynalezienia żarówki przez Tomasza Edisona +
– wymienia odkrycia dokonane przez Ludwika Pasteura i Wilhelma Roentgena +
Umiejętności – zaznacza na osi czasu datę strajku polskich dzieci we Wrześni +
– opowiada na podstawie tekstu źródłowego o prześladowaniach polskich uczniów w zaborze rosyjskim +
– omawia na podstawie zebranych informacji rozwój polskiej kultury pod zaborami +
– wyjaśnia, na czym polega symboliczne znaczenie postawy Michała Drzymały oraz strajku dzieci we Wrześni +
– porównuje współczesne szkoły z tymi działającymi pod zaborami +
– charakteryzuje sytuację Polaków w poszczególnych zaborach +
– rozróżnia rzemieślnicze i fabryczne formy produkcji przemysłowej +
– pokazuje na mapie najbardziej uprzemysłowione miasta na ziemiach polskich +
– wskazuje na mapie świata państwa, do których Polacy najczęściej emigrowali z przyczyn ekonomicznych +
– wymienia przyczyny i skutki zastosowania maszyny parowej w przemyśle i transporcie +
– omawia proces uprzemysłowienia w XIX wieku +
– rozróżnia emigrację polityczną i zarobkową +
– przedstawia znaczenie Łodzi we współczesnej Polsce +
– porównuje sposoby podróżowania w XIX i XXI wieku +
– charakteryzuje życie w mieście pod koniec XIX stulecia +
– ocenia, które spośród XIX-wiecznych wynalazków wywarły największy wpływ na życie mieszkańców miast +
– opowiada o życiu i osiągnięciach Marii Skłodowskiej-Curie +
III. Odrodzenie państwa polskiego K P R D W
Wiadomości – podaje daty wybuchu I wojny światowej i jej zakończenia +
– wyjaśnia znaczenie terminów: państwa centralne, ententa, traktat wersalski, front +
– wie, kim byli bolszewicy +
– wymienia społeczne i gospodarcze skutki I wojny światowej +
– omawia zasługi postaci, które przyczyniły się do odzyskania przez Polskę niepodległości: Józefa Piłsudskiego, Romana Dmowskiego i Ignacego Jana Paderewskiego +
– wskazuje, które wydarzenie z historii Polski upamiętnia się podczas Narodowego Święta Niepodległości +
– podaje datę Bitwy Warszawskiej +
– wie, kogo nazywa się Orlętami Lwowskimi +
– wymienia czynniki, które zadecydowały o odzyskaniu niepodległości przez Polskę +
– wyjaśnia, w jakich okolicznościach Polacy odbudowywali swoje państwo po zakończeniu I wojny światowej +
– wymienia postanowienia traktatu wersalskiego dotyczące sprawy polskiej +
– omawia proces kształtowania się granic II Rzeczypospolitej oraz wymienia wydarzenia, które zadecydowały o zasięgu terytorialnym Polski +
– wyjaśnia znaczenie terminów: plebiscyt, Wolne Miasto Gdańsk +
– tłumaczy, w jakim celu powołano Ligę Narodów +
– opowiada o działalności szpiegów na terytorium Wolnego Miasta Gdańska +
– zna oficjalną nazwę państwa polskiego w latach 1918–1939 +
– wyjaśnia znaczenie terminów: parlament, partia, opozycja +
– tłumaczy, na czym polegał ustrój utrwalony w Polsce przez konstytucję z 1921 roku +
– wskazuje na wielonarodowy charakter społeczeństwa II Rzeczypospolitej +
– wymienia mniejszości narodowe i religijne, które zamieszkiwały II Rzeczpospolitą +
– omawia trudności, z którymi zmagała się odrodzona Rzeczpospolita +
– wyjaśnia, jakie były zasługi Eugeniusza Kwiatkowskiego dla rozwoju polskiej gospodarki +
– tłumaczy, jakie znaczenie dla II Rzeczypospolitej miała budowa portu w Gdyni oraz utworzenie Centralnego Okręgu Przemysłowego +
– wymienia najważniejsze kulturalne i sportowe osiągnięcia II Rzeczypospolitej +
– określa, jaką rolę we współczesnej Polsce odgrywa Gdynia +
 

 

 

 

Umiejętności

– zaznacza na osi czasu daty: 1914, 1918 +
– odnajduje na mapie państwa centralne oraz kraje należące do ententy +
– wskazuje na mapie Europy obszary, na których toczyły działania wojenne podczas I wojny światowej +
– rozpoznaje nowe rodzaje broni, które zastosowano w trakcie wojny 1914–1918 +
– określa przyczyny i skutki wydarzeń w Rosji w 1917 roku +
– porównuje sytuację we współczesnej Europie z sytuacją, która panowała na kontynencie europejskim na początku XX wieku +
– zaznacza na osi czasu datę 11 listopada 1918 roku +
– odszukuje informacje o zasługach Józefa Piłsudskiego i Romana Dmowskiego  dla państwa polskiego +
– porównuje koncepcje Józefa Piłsudskiego i Romana Dmowskiego dotyczące odzyskania niepodległości przez Polskę +
– opisuje na podstawie tekstu źródłowego nastroje Polaków w pierwszych dniach wolności +
– ocenia, jaki wpływ na odzyskanie niepodległości przez Polskę miał wybuch konfliktu między państwami zaborczymi +
– zaznacza na osi czasu okresy trwania powstania wielkopolskiego i III powstania śląskiego oraz datę Bitwy Warszawskiej +
– omawia, jak kształtowały się granice Polski w latach 1918–1922, oraz wskazuje na mapie najważniejsze zmiany terytorialne +
– ocenia znaczenie zwycięstwa w wojnie polsko-bolszewickiej dla odrodzonej Rzeczypospolitej +
– wskazuje na mapie granice II Rzeczypospolitej oraz wymienia jej sąsiadów +
– zaznacza na osi czasu daty: uchwalenia konstytucji marcowej, wyboru Gabriela Narutowicza na prezydenta oraz zamachu majowego +
– określa na podstawie mapy, jakie obszary II Rzeczypospolitej zamieszkiwali przedstawiciele poszczególnych mniejszości narodowych i religijnych +
– wymienia przyczyny i skutki zamachu majowego +
– charakteryzuje warstwy społeczne II Rzeczypospolitej +
– opowiada o problemach i sukcesach gospodarczych II Rzeczypospolitej +
– wskazuje na mapie najważniejsze ośrodki przemysłowe w międzywojen­nej Polsce +
– omawia na podstawie zebranych informacji sytuację gospodarczą swojego regionu w okresie międzywojennym +
– prezentuje postać Józefa Piłsudskiego +
IV. Świat między wojnami K P R D W
Wiadomości – wymienia najważniejsze zmiany terytorialne, jakie dokonały się w Europie po I wojnie światowej +
– prezentuje dokonania Charlesa Lindbergha, Aleksandra Fleminga oraz Alberta Einsteina +
– wyjaśnia znaczenie terminów: penicylina, jazz, film animowany +
– tłumaczy, jak rozwój nauki i techniki wpłynął na codzienne życie ludzi w okresie międzywojennym +
– rozwija skrót ZSRR +
– omawia metody sprawowania władzy, które stosował Józef Stalin +
– wyjaśnia znaczenie terminów: totalitaryzm, propaganda, łagier +
– wie, kim był Adolf Hitler i jakie były jego poglądy +
– tłumaczy znaczenie terminów: nazizm, rasizm, obóz koncentracyjny, Hitlerjugend, ograniczenie praw obywatelskich, III Rzesza +
– rozumie, dlaczego nazistom udało się zdobyć władzę w Niemczech +
– wyjaśnia, w jaki sposób Adolf Hitler umacniał swoją władzę +
– wie, dlaczego we współczesnym świecie walczy się z rasizmem +
– omawia metody kształtowania „nowego człowieka”, które wykorzystywano w Związku Radzieckim i w nazistowskich Niemczech +
– wymienia żądania wysuwane przez Hitlera wobec Polski pod koniec 1938 roku +
– podaje datę zawarcia paktu Ribbentrop-Mołotow i tłumaczy, czego dotyczył ten dokument +
– wyjaśnia, w jaki sposób Hitler łamał postanowienia traktatu wersalskiego +
– rozumie, jakie zagrożenie dla Rzeczypospolitej wynikało z zawarcia przez Niemcy i ZSRR paktu Ribbentrop-Mołotow +
– tłumaczy, kim był Józef Beck +
– wyjaśnia, dlaczego współcześnie funkcjonują organizacje międzynarodowe strzegące pokoju +
Umiejętności – zaznacza na osi czasu datę podpisania traktatu wersalskiego +
– wskazuje na mapie miejsce podpisania traktatu wersalskiego oraz państwa, które powstały w Europie po I wojnie światowej +
– ocenia znaczenie odkrycia dokonanego przez Aleksandra Fleminga dla rozwoju medycyny +
– tworzy historyjkę obrazkową przedstawiającą jeden dzień z życia człowieka w epoce międzywojennej +
– zaznacza na osi czasu daty: 1922, 1932 +
– ocenia sposób sprawowania władzy przez Józefa Stalina +
– opisuje na podstawie tekstu źródłowego warunki panujące w łagrach +
– przedstawia Koreę Północną jako przykład współczesnego państwa totalitarnego +
– porównuje sposób sprawowania władzy w państwie totalitarnym z rządami w kraju demokratycznym +
– omawia na podstawie tekstu źródłowego, w jaki sposób prześladowano Żydów w nazistowskich Niemczech +
– uzasadnia konieczność walki z rasizmem we współczesnym świecie +
– zaznacza na osi czasu datę 23 sierpnia 1939 roku +
– wskazuje na mapie państwa, które w okresie międzywojennym padły ofiarą zaborczej polityki nazistowskich Niemiec +
– tłumaczy na podstawie tekstu źródłowego, jakie było stanowisko Polski wobec żądań, które wysunął Hitler w 1939 roku +
– umieszcza na osi czasu daty przyłączenia Austrii do III Rzeszy oraz rozbioru Czechosłowacji +
– ocenia stanowisko polskich władz wobec żądań hitlerowskich Niemiec +
– wyjaśnia, dlaczego pakt Ribbentrop-Mołotow jest nazywany IV rozbiorem Polski +
– opowiada o życiu i dokonaniach Aleksandra Fleminga +
V. II wojna światowa K P R D W
Wiadomości – podaje daty wybuchu II wojny światowej oraz ataku ZSRR na Polskę +
– wymienia ważne wydarzenia, które rozegrały się podczas kampanii wrześniowej: obronę półwyspu Westerplatte, obronę Poczty Polskiej w Gdańsku, bitwę nad Bzurą +
– wyjaśnia znaczenie terminów: kampania wrześniowa, wojna totalna, internowanie, Korpus Ochrony Pogranicza +
– wie, kim byli: Władysław Raczkiewicz, gen. Władysław Sikorski, gen. Franciszek Kleeberg, mjr Henryk Dobrzański „Hubal”, Stefan Starzyński +
– tłumaczy, w jaki sposób współcześnie upamiętnia się bohaterstwo polskich żołnierzy walczących w kampanii wrześniowej +
– podaje daty ataku III Rzeszy na ZSRR oraz agresji Japonii na Stany Zjednoczone +
– wyjaśnia znaczenie terminów: inwazja, państwa osi, alianci, koalicja antyhitlerowska, Pearl Harbor +
– wymienia najważniejsze działania wojenne prowadzone w Europie w latach 1940–1942 +
– opowiada o działaniach wojennych prowadzonych na Dalekim Wschodzie +
– tłumaczy, jakie znaczenie dla współczesnych Amerykanów ma Pearl Harbor +
– podaje miejsca i daty najważniejszych bitew II wojny światowej, w których brały udział polskie formacje wojskowe +
– wyjaśnia, kim byli: gen. Stanisław Sosabowski, gen. Władysław Anders, gen. Stanisław Maczek, gen. Zygmunt Berling +
– podaje dokładną datę zakończenia II wojny światowej w Europie +
– wie, co wydarzyło się w 1945 roku w Hiroszimie i Nagasaki +
– określa, kiedy zakończyła się II wojna światowa na Dalekim Wschodzie +
– wyjaśnia znaczenie terminów: Polskie Państwo Podziemne, Armia Krajowa, powstanie warszawskie, sabotaż, mały sabotaż +
– rozwija skrót AK +
– opisuje sytuację Polaków na terenach okupowanych przez III Rzeszę i ZSRR z użyciem terminów: okupacja, łapanka, getto, robotnicy przymusowi +
– tłumaczy, czym była zbrodnia wołyńska +
– podaje datę wybuchu powstania warszawskiego +
– wyjaśnia, co wydarzyło się w Katyniu +
– rozumie, dlaczego powstało Muzeum Powstania Warszawskiego +
– opisuje warunki panujące w gettach w czasie II wojny światowej +
– wyjaśnia znaczenie terminów: Holokaust, obóz zagłady, Auschwitz-Birkenau +
– podaje datę wybuchu powstania w getcie warszawskim +
– wie, kim był Janusz Korczak +
– wyjaśnia, na czym polegała działalność „Żegoty” +
– omawia zasługi Ireny Sendlerowej +
– tłumaczy, w jaki sposób upamiętnia się osoby, które pomagały Żydom w czasie II wojny światowej +
Umiejętności – umieszcza na osi czasu daty: 1 września 1939 roku, 17 września 1939 roku +
– wskazuje na mapie państwa, które dokonały agresji na Polskę we wrześniu 1939 roku +
– zaznacza na mapie linię podziału ziem polskich między Niemcy a ZSRR +
– wymienia przyczyny i skutki klęski Polski w kampanii wrześniowej w 1939 roku +
– opowiada o przebiegu kampanii wrześniowej +
– opisuje na podstawie tekstu źródłowego przygotowania Polaków do obrony Grodna przed atakiem Armii Czer­wonej +
– ocenia postawę polskich żołnierzy i cywilów w pierwszych tygodniach wojny +
– zdobywa informacje o losach swoich przodków w 1939 roku +
– tworzy mapę myśli dotyczącą kampanii wrześniowej +
– wskazuje na mapie państwa, które padły ofiarą niemieckiej agresji po 1939 roku, oraz kraje będące sojusznikami III Rzeszy +
– ocenia, jakie znaczenie dla przebiegu II wojny światowej miało przyłączenie się Stanów Zjednoczonych i Związku Radzieckiego do walki po stronie aliantów +
– zaznacza na osi czasu daty: ataku III Rzeszy na ZSRR, bitwy pod Kurskiem, inwazji na Normandię, kapitulacji Niemiec i Japonii +
– wskazuje na mapie państwa zajęte przez Armię Czerwoną w latach 1944–1945 +
– omawia udział Polaków w walkach na frontach II wojny światowej +
– opowiada, w jaki sposób współcześnie upamiętnia się polskich żołnierzy, którzy walczyli podczas II wojny światowej +
– gromadzi informacje dotyczące 2. Korpusu Polskiego +
– ocenia, czy decyzja Amerykanów o użyciu broni atomowej była słuszna +
– przedstawia historię niedźwiedzia Wojtka +
– zaznacza na osi czasu datę wybuchu powstania warszawskiego +
– tłumaczy, w jaki sposób społeczeństwo polskie walczyło z okupantami +
– przedstawia przyczyny i skutki wybuchu powstania warszawskiego +
– wskazuje na mapie największe getta, hitlerow­skie obozy koncentracyjne oraz miejsca na Wschodzie, w których zamordowano polskich oficerów +
– charakteryzuje metody walki, które stosowali Polacy w trakcie powstania warszawskiego +
– gromadzi informacje o sytuacji w swojej miejscowości w czasie II wojny światowej +
– opowiada na podstawie tekstu źródłowego, w jaki sposób ratowano żydowskie dzieci żyjące w gettach +
– wyjaśnia, w jaki sposób Polacy pomagali Żydom w czasie okupacji +
– ocenia postawy, jakie przyjmowali Polacy wobec losu Żydów w trakcie II wojny światowej +
– przedstawia sylwetkę Ireny Sendlerowej +
VI. Polska Rzeczpospolita Ludowa K P R D W
Wiadomości – podaje daty utworzenia NATO i Układu Warszawskiego +
– wyjaśnia znaczenie terminów: Układ Warszawski, Organizacja Paktu Północnoatlantyckiego (NATO), mur berliński, wyścig zbrojeń +
– tłumaczy, czym była zimna wojna +
– wymienia współczesne cele NATO +
– omawia rolę, którą odgrywa Polska w Organizacji Paktu Północnoatlantyckiego +
– wie, co oznacza skrót PRL +
– przedstawia okoliczności objęcia władzy w Polsce przez komunistów +
– opowiada, w jaki sposób polskie społeczeństwo uczestniczyło w powojennej odbudowie kraju +
– rozwija skróty: PZPR, UB, MO +
– tłumaczy, jakie były skutki przesiedleń ludności w Polsce po zakończeniu II wojny światowej +
– podaje datę uchwalenia konstytucji PRL +
– wskazuje wady i zalety życia w Polsce czasów komunistycznych +
– wyjaśnia, dlaczego rządy panujące w PRL określa się jako dyktaturę partii komunistycznej +
– wymienia charakterystyczne cechy gospodarki PRL +
– wyjaśnia znaczenie terminu cenzura +
tłumaczy, dlaczego w historii Polski lata 1944–1956 są określane jako „czasy stalinowskie” +
– rozumie termin opozycja demokratyczna +
– omawia rolę, jaką odegrał Kościół katolicki w okresie PRL +
– podaje datę wyboru Karola Wojtyły na papieża +
– wyjaśnia, dlaczego bojowników podziemia niepodległościowego określa się jako Żołnierzy Wyklętych +
– podaje daty najważniejszych protestów Polaków przeciw władzy komunistycznej w latach 1956, 1970, 1976 i 1980 +
– wymienia zasługi kardynała Stefana Wyszyńskiego +
– przedstawia formy oporu Polaków przeciwko komunistycznej władzy +
– prezentuje zasługi Lecha Wałęsy i księdza Jerzego Popiełuszki dla odzyskania przez Polskę suwerenności +
– podaje datę podpisania porozumień sierpniowych w Gdańsku +
– wyjaśnia znaczenie terminów: strajk, stan wojenny +
– rozwija skrót SB +
– opisuje warunki życia Polaków w czasie stanu wojennego +
– omawia działania opozycji demokratycznej z użyciem określenia walka bez przemocy +
– wymienia postacie i organizacje, które działają współcześnie w obronie praw człowieka +
Umiejętności – wskazuje na mapie państwa europejskie, które w okresie zimnej wojny należały do NATO oraz do Układu Warszawskiego +
– wyjaśnia na podstawie tekstu źródłowego, czym była żelazna kurtyna +
– zaznacza na osi czasu daty: utworzenia NATO, powstania Układu Warszawskiego oraz budowy muru berlińskiego +
– tłumaczy, na czym polegała rywalizacja ZSRR i Stanów Zjednoczonych w okresie zimnej wojny +
– porównuje mapę współczesnej Europy z mapą kontynentu europejskiego po 1945 roku +
– wskazuje na mapie granice Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej i wymienia jej sąsiadów +
– porównuje granice II Rzeczypospolitej z granicami PRL +
– umieszcza na osi czasu daty powstania PZPR oraz uchwalenia konstytucji PRL +
– na podstawie tekstu źródłowego wymienia metody, które pozwoliły komunistom odnieść zwycięstwo wyborcze w 1947 roku +
– wyjaśnia, z jakimi trudnościami zmagano się podczas odbudowy Warszawy po 1945 roku +
– opowiada o społeczeństwie PRL z użyciem terminów: likwidacja analfabetyzmu, awans społeczny, cenzura, ukryte bezrobocie, łamanie praw obywatelskich, propaganda sukcesu +
– opisuje życie codzienne mieszkańców PRL na podstawie relacji osób starszych +
– wskazuje różnice między PRL a współczesną Polską ze szczególnym uwzględnieniem warunków życia codziennego +
– zaznacza na osi czasu daty protestów społecznych w PRL oraz datę wyboru Karola Wojtyły na papieża +  

 

 

 

– porównuje, czym różnią się współczesne strajki od demonstracji z czasów PRL +
– ocenia, jakie znaczenie dla polskiego społeczeństwo stanowił wybór kardynała Karola Wojtyły na papieża +
– na podstawie zebranych informacji przedstawia sylwetkę wybranego żołnierza podziemia niepodległościowego +
– omawia przyczyny i skutki powstania NSZZ „Solidarność” +
– tłumaczy, za jaką działalność jest przyznawana Pokojowa Nagroda Nobla, oraz wyjaśnia, dlaczego Lech Wałęsa otrzymał to wyróżnienie +
– charakteryzuje na podstawie tekstu źródłowego politykę władz komunistycznych wobec opozycji demokratycznej w Polsce +
– opowiada o działalności papieża Jana Pawła II +
– wymienia przyczyny strajków w 1980 roku +
– wyjaśnia, na czym polegały prześladowania opozycji demokratycznej w czasach komunistycznych +
– na podstawie zebranych informacji przygotowuje prezentację dotyczącą księdza Jerzego Popiełuszki +
– proponuje zmiany, jakie należy wprowadzić w szkole w celu poprawy warunków nauki +
VII. Współczesna Polska K P R D W
Wiadomości – określa, od kiedy państwo polskie jest nazywane III Rzeczpospolitą +
– wymienia najważniejsze postanowienia Okrągłego Stołu +
– omawia rolę, jaką odegrał Tadeusz Mazowiecki w okresie przemian w 1989 roku +
– wyjaśnia, co oznacza termin wolne wybory +
– podaje nazwisko pierwszego prezydenta Polski wybranego w wyborach powszechnych +
– przedstawia najważniejsze wydarzenia, jakie rozegrały się w Europie z latach 1989–1992: upadek muru berlińskiego, zjednoczenie Niemiec, rozpad ZSRR i rozpad Jugosławii +
– rozumie, że wraz z upadkiem ZSRR zakończyła się zimna wojna +
– wymienia zmiany, które dokonały się w polskim szkolnictwie na skutek przeobrażeń politycznych po 1989 roku +
– tłumaczy, czym był „Jarmark Europa” +
podaje oficjalną nazwę państwa polskiego +
– określa w przybliżeniu powierzchnię Polski oraz omawia podział administracyjny kraju +
– zna datę uchwalenia Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej +
– tłumaczy, w jakich dziedzinach życia przejawia się demokratyczny charakter państwa polskiego +
– wymienia najważniejsze organy władzy państwowej w Polsce: prezydenta RP, premiera i Radę Ministrów, Sejm i Senat, sądy +
– wyjaśnia znaczenie terminów: konstytucja, wolne media, wolność słowa, opinia publiczna +
– omawia zadania poszczególnych organów władzy państwowej oraz władz samorządowych +
– wskazuje, w jaki sposób uczniowie mogą wpływać na organizację życia szkoły +
– wymienia prezydentów III Rzeczypospolitej +
– tłumaczy, dlaczego sądy w Polsce są niezależne od pozostałych organów władzy +
– podaje przykłady konkretnych działań podejmowanych przez samorząd w miejscu swojego zamieszkania +
– określa rodzinę jako podstawową grupę społeczną +
– wymienia uczniowskie prawa i obowiązki +
– wyjaśnia znaczenie terminu prawa człowieka +
– rozumie, w jakim celu powołano urzędy Rzecznika Praw Obywatelskich i Rzecznika Praw Dziecka +
– podaje przykłady instytucji, do których można się zwrócić w przypadku łamania praw dziecka +
–  rozwija skrót ONZ i określa, czym zajmuje się Organizacja Narodów Zjednoczonych +
– wie, za jakie zasługi przyznaje się Order Uśmiechu +
– wymienia przykłady działań mających na celu ochronę praw człowieka na świecie +
– wskazuje pracę jako jedną z podstawowych form działalności człowieka +
– podaje przykłady grup społecznych +
– wyjaśnia znaczenie terminów: gospodarka wolnorynkowa, prywatyzacja, bezrobocie +
– rozumie, że funkcjonowanie społeczeństwa możliwe jest dzięki odpowiedniemu podziałowi pracy +
– wie, czym są kwalifikacje zawodowe +
– wymienia skutki emigracji zarobkowej Polaków +
– tłumaczy, dlaczego wciąż powstają nowe zawody, a niektóre zajęcia są coraz rzadziej wykonywane +
– wyjaśnia znaczenie terminu Unia Europejska +
– podaje daty powstania Unii Europejskiej oraz wstąpienia Polski do tej organizacji +
– tłumaczy, co oznaczają terminy: integracja europejska, europejska solidarność +
– przedstawia rolę, jaką w procesie integracji europejskiej odegrał Robert Schuman +
– określa, ile państw należy do Unii Europejskiej +
– omawia działania podejmowane przez państwa członkowskie UE w celu integracji gospodarczej, rozwoju regionalnego i ochrony środowiska +
– wyjaśnia, czym była Europejska Wspólnota Gospodarcza, oraz podaje, w którym roku powstała ta organizacja +
– wymienia władców, którzy podejmowali w średniowieczu próby zjednoczenia Europy +
– przedstawia najważniejsze wydarzenia w procesie integracji Polski z UE +
– podaje przykłady argumentów, które wysuwali zwolennicy i przeciwnicy wstąpienia Polski do Unii Europejskiej +
– określa, jakie znaczenie dla Polaków miało przystąpienie Rzeczypospolitej do strefy Schengen +
– tłumaczy, w jaki sposób Polska wykorzystuje fundusze unijne +
Umiejętności – zaznacza na osi czasu daty: 4 czerwca 1989 roku, 1990 rok, 2 kwietnia 1997 roku +
– ocenia znaczenie wyborów z 4 czerwca 1989 roku w procesie przemian demokratycznych w Polsce +
– wskazuje na mapie państwa europejskie, które powstały lub odrodziły się po upadku komunizmu +
– przedstawia przyczyny i skutki obrad Okrągłego Stołu +
– opowiada, jak doszło do powstania „Jarmarku Europa” +
– odnajduje na mapie państwa sąsiadujące z Polską oraz województwo, w którym mieszka +
– wskazuje fragmenty Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, które świadczą o demokratycznym charakterze państwa polskiego +
– omawia na podstawie schematu procedurę powoływania władz samorządowych w Polsce +
– wymienia problemy miejscowości lub gminy, które są najistotniejsze z punktu widzenia mieszkańców +
– wyjaśnia, na czym polegają prawa i obowiązki obywateli RP +
– tłumaczy, jakie są zadania Rzecznika Praw Obywatelskich i Rzecznika Praw Dziecka +
– ocenia, jakie znaczenie miało uchwalenie Powszechnej deklaracji praw człowieka +
– określa znaczenie pracy w życiu człowieka +
– wyjaśnia, na czym polegały reformy gospodarcze w Polsce po upadku komunizmu +
– omawia role, jakie odgrywają poszczególne grupy społeczne we współczesnym społeczeństwie +
– wymienia na podstawie informacji uzyskanych z różnych źródeł (np. w trakcie rozmów z osobami starszymi) najistotniejsze problemy współczesnej Polski +
– ocenia przemiany gospodarcze po 1989 roku +
– na podstawie infografiki określa, jakie kwalifikacje są potrzebne do wykonywania różnych zawodów +
– rozpoznaje symbole Unii Europejskiej: flagę i hymn („Odę do radości”) +
– zaznacza na osi czasu datę powstania Unii Europejskiej +
– tłumaczy, na czym polega polityka otwartych granic w Unii Europejskiej +
– opowiada o początkach integracji europejskiej +
– omawia na podstawie mapy etapy poszerzania wspólnoty europejskiej o kolejne państwa +
– umieszcza na osi czasu datę wstąpienia Polski do Unii Europejskiej +
– przedstawia przyczyny i skutki wstąpienia Polski do UE +
– opisuje zmiany, jakie dokonały się w Polsce po przyjęciu do Unii Europejskiej +
– wymienia korzyści oraz obowiązki i ograniczenia wynikające z członkostwa Polski w Unii Europejskiej +
– ocenia, jak przynależność Polski do UE może wpłynąć na życie młodych ludzi +
– prezentuje sylwetkę Roberta Schumana +
VIII. Problemy ludzkości K P R D W
Wiadomości – wymienia nowoczesne środki transportu +
– tłumaczy, co oznacza powiedzenie „świat stał się mniejszy”, oraz wskazuje przyczyny określanego w ten sposób zjawiska +
– wyjaśnia znaczenie terminów: podbój kosmosu, lądowanie człowieka na Księżycu, wahadłowiec, sztuczny satelita, nawigacja GPS +
– podaje daty najważniejszych wydarzeń związanych z podbojem kosmosu +
– wie, kim był Jurij Gagarin +
– określa, w jaki sposób katastrofy ekologiczne wpływają na zanieczyszczenie środowiska naturalnego +
– omawia działania, które są podejmowane w celu ograniczenia zanieczyszczenia środowiska +
– wymienia korzyści i zagrożenia wynikające z korzystania z mediów elektronicznych +
– wyjaśnia znaczenie terminów: komputer osobisty, internet, portale społecznościowe +
– podaje zasady, których powinni przestrzegać użytkownicy internetu +
– rozumie, czym jest kultura masowa +
– tłumaczy, dlaczego współczesny świat określa się jako „globalną wioskę” +
– omawia podstawowe problemy krajów Trzeciego Świata +
– podaje przykłady działań podejmowanych przez organizacje międzynarodowe w celu pomocy najbiedniejszym krajom +
– dostrzega różnice dzielące współczesny świat na bogatą Północ i biedne Południe +
– wymienia nazwy organizacji, które niosą pomoc mieszkańcom krajów Trzeciego Świata lub działają w obronie praw człowieka +
– podaje przykłady problemów, z którymi borykają się dzieci mieszkające w państwach biednego Południa +
– wyjaśnia znaczenie terminu wojna lokalna +
– opowiada o tym, co wydarzyło się w Nowym Jorku 11 września 2001 roku +
– tłumaczy, jakie działania są podejmowane w celu zapobiegania konfliktom na świecie +
– wskazuje na zagrożenia, jakie dla międzynarodowego pokoju stwarza terroryzm +
– wymienia przyczyny konfliktu palestyńsko-izraelskiego +
Umiejętności – zaznacza na osi czasu daty związane z podbojem kosmosu: lata 1961 i 1969 +
– omawia na podstawie infografiki pozytywne i negatywne skutki postępu technicznego we współczesnym świecie +
– na podstawie tekstu źródłowego wymienia skutki niszczenia środowiska naturalnego +
– ocenia wpływ człowieka na środowisko naturalne +
– opowiada, jak wyobraża sobie postęp w technice w najbliższych latach +
– na podstawie artykułu wymienia argumenty wysuwane przez osoby twierdzące, że Amerykanie w 1969 roku nie wylądowali na Księżycu, oraz przez osoby, które są przekonane o powodzeniu misji Apolla 11, a następnie wyraża własną opinię na omawiany temat +
– tłumaczy, w jaki sposób wykorzystuje się nowoczesne technologie w szkołach +
– na podstawie tekstu źródłowego podaje zasady bezpiecznego korzystania z internetu +
– określa wpływ kultury amerykańskiej na życie ludzi na całym świecie +
– na podstawie własnych obserwacji opisuje metody wykorzystywane przez media w celu przyciągnięcia uwagi odbiorców +
– wskazuje na mapie świata obszary, na których odsetek ludzi cierpiących głód jest najwyższy, oraz tereny, na których jest on najniższy +
– wyjaśnia, z czego wynikają problemy państw biednego Południa +
– wskazuje formy pomocy udzielanej państwom biednego Południa, które uważa za najskuteczniejsze +
– na podstawie zebranych informacji opisuje dowolną akcję przeprowadzoną przez jedną z organizacji charytatywnych +
– zaznacza na osi czasu datę ataku terrorystycznego na USA z 11 września 2001 roku +
– tłumaczy, dlaczego konflikty należy rozwiązywać drogą dialogu +
– wskazuje na mapie świata regiony, w których wybucha współcześnie najwięcej konfliktów zbrojnych +
– wyjaśnia na przykładach przyczyny i skutki konfliktów zbrojnych +
– wskazuje problem współczesnego świata, który uważa za najważniejszy, a następnie proponuje sposób jego rozwiązania +
– na podstawie zebranych informacji omawia wybrany współczesny konflikt zbrojny +
– tłumaczy, jaki wkład w rozwój nowoczesnych technologii wniósł Steve Jobs +

 

 

 

W poniższej tabeli zestawiono poszczególne poziomy wymagań z konkretnymi ocenami szkolnymi.

 

Poziom Ocena
K

K+P

K+P+R
K+P+R+D
K+P+R+D+W

dopuszczająca

dostateczna

dobra

bardzo dobra / celująca*

celująca

 

 

 

 

 

 

 

 

poziom K – konieczny

poziom P – podstawowy

poziom R – rozszerzający
poziom D – dopełniający

poziom W – wykraczający

 

* Pełne opanowanie wymagań sformułowanych w podstawie programowej jest warunkiem koniecznym do wystawienia uczniowi oceny celującej. Nauczyciel określa, które wymagania wykraczające poza podstawę programową są dodatkowymi elementami decydującymi o ocenie celującej.

 

 

 

 

 

Wymagania realizowane przez nauczycieli historii SP 47 w roku szkolnym 2018/2019.